Menu
Search
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in comments
Search in excerpt
Filter by Custom Post Type
Shows
Schedule
Posts
Pages
Filter by Genres
ШИВНЭЭ
ЖУДАГ
БОСГО АЛХАЖ ХОЙМОР
ДУЛААХАН ГЭР
ДУГУЙ ШИРЭЭНИЙ БҮСГҮЙЧҮҮД
ЗАЛУУС НӨГӨӨ КАФЕД
БАРИМТАД ЯРИА
БЭРЦЭЦЭГ
СОР ҮНДЭС
БИБЛИЙН ХУУДСААР
ГАЙХАМШИГТ ЕРТӨНЦ
{ "homeurl": "http://www.1045.mn/", "resultstype": "vertical", "resultsposition": "hover", "itemscount": 4, "imagewidth": 70, "imageheight": 70, "resultitemheight": "auto", "showauthor": 0, "showdate": 0, "showdescription": 1, "charcount": 3, "noresultstext": "Үр дүн байхгүй байна!", "didyoumeantext": "Did you mean:", "defaultImage": "http://www.1045.mn/wp-content/plugins/ajax-search-pro/img/default.jpg", "highlight": 0, "highlightwholewords": 1, "openToBlank": 0, "scrollToResults": 0, "resultareaclickable": 1, "autocomplete": { "enabled": 1, "googleOnly": 0, "lang": "en", "mobile": 1 }, "triggerontype": 1, "triggeronclick": 1, "triggeronreturn": 1, "triggerOnFacetChange": 1, "trigger": { "delay": 300, "autocomplete_delay": 310 }, "overridewpdefault": 0, "override_method": "post", "redirectonclick": 0, "redirectClickTo": "results_page", "redirect_on_enter": 0, "redirectEnterTo": "results_page", "redirect_url": "?s={phrase}", "settingsimagepos": "right", "settingsVisible": 0, "hresulthidedesc": "0", "prescontainerheight": "400px", "pshowsubtitle": "0", "pshowdesc": "1", "closeOnDocClick": 1, "iifNoImage": "description", "iiRows": 2, "iiGutter": 5, "iitemsWidth": 200, "iitemsHeight": 200, "iishowOverlay": 1, "iiblurOverlay": 1, "iihideContent": 1, "loaderLocation": "auto", "analytics": 0, "analyticsString": "", "show_more": { "url": "?s={phrase}", "action": "ajax" }, "mobile": { "trigger_on_type": 1, "trigger_on_click": 1, "hide_keyboard": 0 }, "compact": { "enabled": 0, "width": "100%", "closeOnMagnifier": 1, "closeOnDocument": 0, "position": "static", "overlay": 0 }, "animations": { "pc": { "settings": { "anim" : "fadedrop", "dur" : 300 }, "results" : { "anim" : "fadedrop", "dur" : 300 }, "items" : "fadeInDown" }, "mob": { "settings": { "anim" : "fadedrop", "dur" : 300 }, "results" : { "anim" : "fadedrop", "dur" : 300 }, "items" : "voidanim" } }, "autop": { "state": "disabled", "phrase": "", "count": 10 } }
Home

МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ

ЭНЭ ӨДӨР ДЭЛХИЙН ТҮҮХНЭЭ

Өнөөдөр Тайванд залуучуудын эрхийг хамгаалах өдөр тохиож байна
2013 оны энэ өдөр Хятадад хөрсний нуранги үүсч 66 хүн амиа алджээ.

“Цахим орчин дахь ухаалаг хэрэглээ” хөтөлбөр хэрэгжиж байна

“Хөөрхөн зүрхнүүдийн аян” ТББ нь хүүхдийн эсрэг хүчирхийллийг таслан зогсоохын төлөө 2012 оноос эхлэн үйл ажиллагаагаа эхлүүлжээ. Тус байгууллагын алсын хараа эрүүл, аюулгүй нийгмийн төлөө бөгөөд олон нийтийг хүний эрх, хүүхдийн эрхийн талаар мэдлэгтэй болгох, уриалан дуудах, ухуулан сурталчлах ажиллагаа юм. Тэд энэ удаад ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын дунд “Цахим орчин дахь ухаалаг хэрэглээ” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлээд байна. Тус хөтөлбөрт нийслэлийн захын дүүргүүдийн 6 сургуулийн 6-12 ангийн сурагчид хамрагдаж байна. Тус хөтөлбөрийн зорилго нь ЕБС-ийн ахлах ангийн охид хөвгүүдэд болзошгүй эрсдэл, хүчирхийллээс урьдчилан сэргийлэх мэдлэгийг нэмэгдүүлж цахим орчин дахь аюулгүй, ухаалаг хэрэглээг төлөвшүүлэхэд чиглэж байна. Энэхүү хөтөлбөр нь 2016-2017 оны хичээлийн жилд хэрэгжих юм. Сургалтыг явуулах 15 сургагч багшийг бэлтгэж нийт 5000 гаруй сурагчид хамрагджээ.

“Хүрээлэн буй орчин хүний эрхийн асуудал” уралдаанд урьж байна

Хүний эрхийн Үндэсний Комисс 2017 онд Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Тогтвортой бичил уурхай” төсөлтэй хамтран ажиллаж байна. Төслийн хүрээнд  бичил уурхайн нэгдсэн дээвэр холбооны ажилтнууд, орон нутгийн гишүүн байгууллагуудыг чадавхижуулах, бичил уурхайчид, хувиараа ашигт малтмал олборлогч иргэдийн хүний эрхийн мэдлэг, ойлголт, эрхээ шаардах чадавхыг нэмэгдүүлэх ажлыг зохион байгуулах юм. Мөн бичил уурхайн мэдлэгийн төв бүтээх үйл ажиллагааны хүрээнд ХЭҮКын дэргэдэх “Хүний эрхийн төлөө-Сэтгүүлчид” клубын үйл ажиллагааг идэвхжүүлэхэд чиглэж байна. Ингэснээр сэтгүүлчдэд хүний эрхийн сургалт явуулах, тэднийг хүний эрхийн чиглэлээр мэргэшүүлэх, сэтгүүлчдийн бүтээлүүдээр ном гаргах зэрэг ажлуудыг комисс хариуцан хийхээр болсон. Энэхүү клубт бүхий л хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн сэтгүүлчид хамрагдаж хүний эрхийн талаар нийтлэл нэвтрүүлэг бэлтгэж байх юм. Энэ оны 2-р улиралд ХЭҮКоос хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн сэтгүүлчдийн дунд “Хүрээлэн буй орчин хүний эрхийн асуудалд” сэдэвт нийтлэл нэвтрүүлгийн уралдааныг зарлаж байгаа ажээ. Бидний амьдарч буй орчинд ямар асуудлууд хүний эрхийг зөрчиж байгаа талаар сэтгүүлчид хөндөн бичиж нийтэлж нэвтрүүлэх ажээ. 

10858_11

Нийслэлийн сурагчдын амралт 30-нд эхэлнэ

Нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын амралт  нөгөөдөр буюу энэ сарын 30-ны өдөр эхэлнэ. Харин орон нутгийн сурагчдын амралт энэ сарын 23-наас эхэлж, 14 хоног амрах бөгөөд дөрөвдүгээр улирлын хичээл ирэх сарын таванд нэгдсэн журмаар эхлэх юм. Мөн зуны амралтын хуваарьт ямар нэгэн өөрчлөлт орохгүй юм байна. Харин бага ангийн сурагчид тавдугаар сарын 25-наас, дунд ангийн сурагчид зургадугаар сарын нэгнээс, ахлах ангийн сурагчид зургадугаар сарын наймнаас амрах юм байна.

Гэр бүлийн харилцаанаас хүүхэд суралцдаг

Хүүхдийн ирээдүйг үзэх үзлийн 70 хувь нь 3-6 насанд тавигддаг. Тэд энэ насандаа бие, хэл, оюун ухаан нэгэн зэрэг эрчимтэй хөгжиж, судлаач, шинжээч, танин мэдэгч болдог байна. Энэ нь ухамсрын бүхэл бүтэн тогтолцоо бүрэлдэж, ирээдүйд хэн болох үндэс суурь тавигддагтай холбоотой юм. Хүүхэд ирээдүйд ямар хүн болох нь нийгэм, орчноос гадна эцэг эхийн хандлагаас ихээхэн шалтгаалдаг. Тийм ч учраас монголчууд гэр бүлийн орчинд хүүхдийг сургахдаа зүйр мэргэн үгсийг хэлж, тэдний оюун ухаанд зөв дадал зуршлыг бий болгодог байжээ. Учир нь гэр бүлийн халуун дулаан уур амьсгал хүүхдийн мэдрэмж, зан үйлийн хөгжилд маш их эерэг нөлөө үзүүлдэг чухал ач холбогдолтой юм. Тэр тусмаа ахмад настнууд  хүүхэд багачуудынхаа дэргэд хараалын үг хэлэх, хэрэлдэж муудалцах, таагүй уур амьсгал гаргах, эмх замбараагүй явдал зэргийг ихэд цээрлэдэг байсан. Тэгвэл хүүхдүүд гэр бүл, цэцэрлэгийн орчинд л оршин амьдарч буй дэлхий ертөнцөө танин мэдэж, нийгмийн болон өөрийн өмнө хүлээх үүрэг хариуцлагаа мэдэрдэг болж, улмаар нийгэм хувь хүний дадал чадваруудыг эзэмшдэг учиртай. Тиймээс эцэг эх,хүүхдийн хоорондын харилцааг эерэг байлгах ажлыг БЗД-ийн 202-р цэцэрлэгийн багш сурган хүмүүжүүлэгчид  тогтмол зохион байгуулдаг байна Хүүхэд гэр бүлийн толь гэдэг. Учир нь тэд гэр бүл, ойр орчноосоо байнга суралцаж байдаг онцлогтой. Хамгийн гол нь гэр бүлийн гишүүдийн халуун дулаан харилцаанаас таны хүүхэд ирээдүйд хэн болох төлөвшлөө илүү олж авдаг юм шүү. Тиймээс эцэг эх та  хүүхдэдээ үргэлж зөв зүйлийг үлгэрлэн үзүүлж байгаарай. 

Өнөөдөр дэлхийн театрын өдөр тохиож байна

1962 оноос эхлэн дэлхийн театрын өдрийг тэмдэглэж иржээ. Манай улсад орчин цагийн театрын байгууллага үүсэж хөгжөөд эдүгээ 86 дахь жилтэйгээ золгож байна. Анх уран сайханчдын хөдөлгөөнийг нэгтгэн зохион байгуулж хөгжлийн шинэ шатанд гаргах зүй ёсны шаардлага тулгарснаар 1931 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрийн Монгол улсын Засгийн газрын хэрэг эрхлэх товчооны 50 дугаар тогтоол гарч “Улсын төв театр” байгуулагджээ. Орчин үеийн мэргэжлийн театрыг байгуулахын тулд ОХУ-аас театрын найруулагч, багш, зураач, хөгжмийн зохиолчдыг урьж жилийн хугацаатайгаар курс нээн ажиллуулсны үр дүнд С.Буяннэмэхийн “Үнэн” жүжгээр орчин үеийн мэргэжлийн театр Монголд үүд хаалгаа нээсэн түүхтэй. Ийнхүү Монгол оронд орчин цагийн мэргэжлийн театр бий болж Монголын үндэсний соёлын түүхэнд, нүүдэлчин ардын оюуны ертөнцөд нэгэн шинэ хуудас нээгдсэн билээ. Энэ цагаас хойш Монголын театрын мэргэжлийн уран бүтээлчдийн хэд хэдэн үе өсч өндийн хаана, хэзээ ч давтагдашгүй түүхийн баялаг өв уламжлалаа хойч үедээ үлдээж уран бүтээлээ туурвиж байна. Театрын урын санд сонгодог, түүх хувьсгалын, орчин үеийн , хүүхдийн гэх мэтчилэн үндэсний болон гадаадын зохиолчдын уран бүтээл олон урсгал, арга барил, хэлбэр төрх, өнгө будгийг илэрхийлэл болж тоглогдсоор байна.  Театрын уран бүтээлчдийн санаачлага тэдний идэвх оролцоотойгоор Монгол улсын олон аймаг хотуудад мэргэжлийн театр үүсэн бий болж өнөөг хүртэл үзэгч түмэндээ үйлчилсээр байна.

Салхинцэцэг өвчнөөс сэргийлэхийг анхааруулж байна

Сүүлийн үед салхин цэцэг халдварт өвчний дэгдэлт ихсэж байна. Тус өвчний талаарх иргэдийн мэдлэг дутмагаас шалтгаалж тархалт нэмэгдэх хандлагатай байгааг нийслэлийн ЭМГ-аас анхаарууллаа. Салхинцэцэг өвчин нь агаар дуслын замаар хүнээс хүнд хоёр замаар халдварладаг халдварт өвчин юм.Ханиах найтайх зэрэг амьсгалын замаар халдварлахаас гадна шингэнээр дамжина. Харин тууралт гарч эхлэхээс хоёр хоногийн өмнө уг өвчин хүнд  халдварладаг гэдгийг иргэд анзаарч мэдэх нь чухал байдаг. Тууралт нь хэсэг хугацааны дараа тууралт цэврүү маягтай болж туурдаг аж. Тиймээс хүүхдийнхээ биен дээрх бүх шархыг хатаж, эрүүл болтол нь сургууль, цэцэрлэгт явуулж болохгүй. Салхинцэцэгтэй хүн ханиах, найтаахад өвчний  вирус агаарт тархдаг байна.  Уг вирусыг хүн амьсгалаараа татаж уушгиндаа оруулснаар 2-3 долоо хоногийн дараа амьсгалын замын үрэвсэлтэй болдог. Ингэснээр вирус нь цусаар дамжин арьс руу очиж тууралтыг үүсгэдэг байна. Өнгөрөгч хоёр жилийн хувьд  өвчний дэгдэлт их байжээ. Харин энэ оны эхний хоёр сарын байдлаар нийслэлийн хэмжээнд  мянга гаруй тохиолдол илрээд байна. Нэгэнт тусхалдварт өвчнөөр өвдсөн тохиолдолд хүүхдээ гадаа салхинд гаргахгүй байх хэрэгтэй. Хэрэв салхинд гарвал өвчин хүндэрч сорвитой эдгэдэг байна.

“Ирээдүйн эзэд”мэргэжил сонголтын аян өрнөнө

2016-2017 оны хичээлийн жилд Улсын хэмжээнд Ерөнхий боловсролын дунд сургуулийг 40 гаруй мянган сурагч төгсөнө.Боловсролын хүрээлэнгээс хийсэн “Ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн ахлах ангийн сурагчдад мэргэжлийн баримжаа олгох нь” төслийн хүрээнд хийсэн судалгаагаар сурагчдын 82.2 хувь нь мэргэжлийн чиг баримжаа олгох сургалт мэдээлэл хэрэгтэй хэмээн хариулжээ.Иймд Ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн төгсөх ангийн сурагчдад мэргэжил сонголтын талаар арга зүйн дэмжлэг үзүүлэх шаардлага тулгарч байна.Энэхүү шаардлагыг үндэслэж Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газар, Нийслэлийн Залуучуудын хөгжлийн газар, Нийслэлийн Боловсролын газар хамтран “Ирээдүйн эзэд” мэргэжил сонголтын аяныг зохион байгуулахаар боллоо. Тус аянд Нийслэлийн есөн дүүргийн Ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн төгсөх ангийн сурагчид болон Асрамж, халамж үйлчилгээний газрын төсгөх ангийн сурагчид хамрагдах юм байна. “Ирээдүйн эзэд” мэргэжил сонголтын аянаар дамжуулан өсвөр үеийнхний мэргэжил сонголтод дэмжлэг үзүүлэх, эрүүл мэнддээ анхаарах, гэмт хэрэг, хорт зуршлаас хэрхэн сэргийлэх арга замын талаар мэдээлэл өгнө. Мөн хувь хүний чадварыг хөгжүүлэх сургалт зохион байгуулж сургалтын үр дүнг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслэлээр дамжуулан олон нийтэд сурталчлах ажээ. Дашрамд дурдахад Үндэсний статистикийн хорооны 2016 оны мэдээллээр ажилгүй иргэдийн 57.1 хувь нь буюу 15-34 насны 19000 гаруй залуучууд байна.Бүртгэлтэй ажилгүй иргэдийг боловсролын түвшингээр нь ангилсан энэ оны 1-р сарын дүнгээс  харахад бүрэн дунд боловсролтой иргэд 45 хувь, дээд боловсролтой иргэд 30 хувь байна.

Өнөөдөр Монгол хүн сансарт ниссэний 36 жилийн ойн өдөр

Монгол хүн сансарт ниссэний 36 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна. Монгол Улсын иргэн, сансрын нисгэгч Ж.Гүррагчаа, ЗХУ-ын сансрын нисгэгч В.А Жанибековын хамтаар 1981 оны гуравдугаар сарын 22-ны өдрийн 14.58 цагт хуучнаар ЗХУ-ын Байконуур дахь сансрын хөлөг хөөргөх талбайгаас “Союз-39” хөлгөөр хөөрсөн гэдэг.Тэд сансарт нийт найман өдрийн турш дэлхийг 124 удаа тойрч, гуравдугаар сарын 30-нд эх дэлхийдээ амжилттай газардсан аж. Энэхүү тэмдэглэлт үйл явдал нь Монгол Улс сансрын уудамд техникээ гаргаж туршсан дэлхийн тав дахь орон, сансрын судалгааны төхөөрөмж бүтээж, нислэгийн явцад ашигласан 20 дахь орон, өөрийнхөө сансрын нисгэгчийг нисгэсэн дэлхийн арав дахь орон болж, түүхэнд нэрээ мөнхөлсөн байдаг.

Өнөөдөр дэлхийн усны өдөр тохиож байна

Дэлхий нийтээрээ жил бүрийн 3 сарын 22-нд “Усны өдөр”-ийг тэмдэглэн өнгөрүүлдэг уламжлалтай. Үүний гол зорилго нь цэвэр ус болон усан хангамж, усны нөөцийн тогтвортой менежментийн асуудалд олон нийтийн анхаарлыг хандуулах, сурталчлан таниулахад оршдог. Анх 1992 онд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хүрээлэн буй орчин, Хөгжлийн тухай олон улсын хурлын үеэр дэлхийн усны тэмдэглэлт өдөртэй болох саналыг дэвшүүлсэн байна. Улмаар 1993 оны 3 сарын 22 ны өдрийг анх НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгаас “Дэлхийн усны өдөр” болгон зарлан тунхаглажээ.Жил бүрийн энэ өдрөөр цэвэр усны тухай тодорхой онцлог сэдвийг хөндөн олон нийтэд тайлбарлан таниулж байдаг. Тиймээс 2015 онд Дэлхийн усны өдрийг “Ус ба тогтвортой хөгжил” уриан дор тэмдэглэн өнгөрүүлсэн байна. Харин 2016 онд “Сайн ус- Сайн ажлын байр”, 2017 онд “Бохир ус”, 2018 онд “Байгальд ээлтэй Усны шийдэл” гэсэн уриан доор тус тус тэмдэглэхээр болжээ.Өнөөдөр дэлхийн ажлын байрны тэн хагас нь буюу 1.5 тэрбум хүн устай холбоотой ажил үйлчилгээ эрхэлдэг. Өөрөөр хэлбэл бараг бүх ажлын байранд ус хэрэглэж, тэдгээрт чанартай, аюулгүй усан хангамжийн асуудал нэн тэргүүнд тавигдаж байна. Гэтэл тэдгээр устай холбоотой ажил эрхэлдэг сая сая хүмүүсийг огт анзаардаггүй, тэдний хөдөлмөрлөх үндсэн эрх зөрчигдсөөр байгаа юм. Энэ ч үүднээс НҮБ-аас 2017 оны “Дэлхийн усны өдөр”-ийг “Хаягдал ус” уриан дор тэмдэглэхээр зарласан.Зөвхөн цэвэр усыг хэрэглэх бус харин  хэрэглэсэн усаа дахин хэрэглэх хэрэгтэйг энэ салбарынхан онцгойлон уриалж байна.

WaterDay

Ромео Жулетта Дорнодын үзэгчдэд хүрнэ

Улсын драмын эрдмийн театр байгуулагдсан цагаасаа эхлэн дэлхийн болоод Монголын зохиолчдын 400 гаруй сор бүтээлүүдийг тайзнаа тоглож иржээ. Нэг хэсэг театрыг зорих үзэгчдийн тоо буурсан хэдий ч урлагт хайртай үзэгчид эргэн иржээ. Өнгөрсөн жил гэхэд л зөвхөн сонгодог жүжгүүдийг 8000 гаруй үзэгчид үзэж сонирхсон байна. Жил ирэх бүр дэлхийн болон Монголын зохиолчдын шинэ жүжгүүдийг зөвхөн Улаанбаатрын үзэгчдэд төдийгүй хөдөө орон нутгийн үзэгчдэдээ хүргэж байна. 2002 оноос хойш тасралтгүй хавар намрын аялан тоглолтыг орон нутгийн үзэгчдэдээ театрын уран бүтээлчид бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ очин тоглож байна. Энэ удаагийн хаврын тоглолтоо Дорнод аймгийн үзэгчдэдээ хүргэх гэж байна. Хавар намрын аялан тоглолтыг орон нутгуудад хүргэж эхэлснээр үзэгчид хүлээдэг болсон байна. Энэ удаад Дорнод аймгийн үзэгчдэдээ “Царцаа Намжил”” Ромео Жулетта” жүжгээ тоглохоор 60 гаруй хүний бүрэлдэхүүнтэй баг явах юм байна. Харин намрын аянлан тоглолтоо Завхан, Хөвсгөл аймгийн үзэгчиддээ хүргэхээр төлөвлөжээ.

Хүүхдийн эрх зөрчигдөж байна

Хүний эрхийн үндэсний комисс “Good Neighbors” олон улсын хүүхдийн эрхийн байгууллага хамтран “Хүүхдийн эрх ба хамгаалал” сэдэвт түүвэр судалгааг танилцуулах уулзалтыг зохион байгууллаа. Уулзалтанд таван яам, шүүх, цагдаа, хүний эрхийн байгууллагуудын төлөөлөл оролцсон юм. Судалгааны зорилго нь хүүхэд эцэг эх, асран хамгаалгчид, хүүхэд хамгааллын хамтарсан багийн гишүүдийн хүүхдийн эрхийн талаарх мэдлэг, ойлголт, хандлага, хэрэглээг тодорхойлоход чиглэгдэж байна. Судалгаанд Нийслэлийн долоон дүүргийн 20 сургууль, таван аймгийн 37 сургуулийн 11-18 насны  сурагчид оролцжээ. Хүүхэд эрхээ эдлэхэд хэн хамгийн чухал үүрэгтэй вэ? гэсэн асуултанд 71,4 хувь нь эрхээ эдлэхэд эцэг эх, асран хамгаалагчид чухал үүрэгтэй гэсэн байлаа. Тэгвэл 10 хувь нь төрийн албан хаагчдын хүлээх үүргийг чухалчилжээ. Энэ нь хүүхдийн эрхийг ханган хэрэгжүүлэхэд төрийн байгууллага, албан хаагчдын үүрэг хариуцлага сул, хангалтгүй байна гэж үзсэн байна. Мөн 10 хүүхэд тутмын найм нь ямар нэгэн байдлаар хүчирхийлэлд өртөж байсан гэж хариулжээ. Эндээс дүгнэхэд хүүхэд амьдралын анхдагч орчин болсон гэр бүл, хөгжиж боловсрохуйн орчин болсон сургууль, нийгэмшихүйн орчин болсон олон нийт, цахим ертөнц, үзвэр үйлчилгээний газруудад ямар нэг хүчирхийлэлд өртөж байгаа нь илт юм.Иргэд болон хүүхдүүд хүмүүжлийн эерэг аргыг илүүд үзэж байгаа ч зодох, шийтгэх уламжлалт арга нь монгол гэр бүлүүдэд хадгалагдсаар байна. Судалгаанд оролцогчдын 72,4 хувь нь хүмүүжлийн эерэг аргыг илүүд үзсэн бол асуулгад оролцсон хоёр хүүхэд тутмын нэг нь мэдэхгүй гэж хариулжээ. Энэ нь хүүхэд хамгааллын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг төрийн байгууллагууд өөрсдийн ажлаа тогтмол сурталчлан таниулах шаардлагатайг харуулж байна. Түүнчлэн хүүхдүүд, хүүхдийн эрхийн зөрчил, хүчирхийллийг хэнд мэдээлэхээ мэдэхгүй байгаа нь өнөөдөр бидний анхаарах чухал асуудлын нэг болсоныг мэргэжилтнүүд онцлон хэлжээ.

Өнөөдөр дэлхийн аз жаргалын өдөр тохиож байна

НҮБ-ын Ерөнхий ассамблей гуравдугаар сарын 20-ны өдрийг Аз жаргалын олон улсын өдөр болгосон. Бутаны вант улсын санаачлагаар НҮБ-ын 193 гишүүн орны төлөөлөгчид шийдвэрийг санал нэгтэйгээр баталсан байдаг.  Ерөнхий ассамблейн  тогтоолд тэмдэглэснээр улс орнуудад энэ шинэ баярыг зохих хэмжээнд боловсрол, гэгээрүүлэх хөтөлбөрийг ашиглан тэмдэглэж байх зөвлөмжийг өгчээ. Агентлагийн сануулснаар, олон орнууд үндэстнийхээ амьжиргааны төвшинг тооцоход эдийн засгийн үзүүлэлт бодит зураглал гаргаж чадахгүй байгаа учраас аз жаргалын төвшин зэрэг хүчин зүйлийг тооцдог болсон байна. Дашрамд сонирхуулахад Монгол Улс дэлхийн аз жаргалтай улс орны жагсаалтад 215 орноос 146-д жагсдаг. Уг индексийг тухайн орны хүчилтөрөгчийн хэмжээ, дундаж наслалт, гэр бүл салалт,  ДНБ зэрэг 40 төрлийн үзүүлэлтээр дүгнэж гаргадаг байна. Сонирхуулахад энэхүү жагсаалтыг Бутан улс тэргүүлдэг аж. Манай орны цөөнгүй иргэдийн хувьд стресс ихтэйгээс гадна аливаа зүйлийг сөрөг өнцгөөс нь хардаг. Тэгвэл аз жаргалыг хүн зөвхөн өөрөө бүтээдэг тул сэтгэлгээгээ эерэг болгож өөрчлөх хэрэгтэй юм. Энэхүү тэмдэглэлт өдрийг олон улсад өндөр ач холбогдолтой тэмдэглэдэг төдийгүй эерэг сэтгэлгээний давалгааг дамжуулан түгээж, аз жаргалын дууны жагсаалтыг хүртэл гаргадаг байна.

2dnenov03mtorsum4hd9qprl48

Өнөөдөр дэлхийн яруу найргийн өдөр тохиож байна

Өнөөдөр Дэлхийн яруу найргийн өдөр тохиож байна. 1999 оноос эхлэн ЮНЕСКО-гоос “Дэлхийн яруу найргийн өдөр”-ийг жил бүрийн гуравдугаар сарын 21-нд тэмдэглэн өнгөрүүлэхийг зарлан тунхагласан билээ. ЮНЕСКО-гийн Ерөнхий захирал хатагтай Ирина Бокова 2015 оны Дэлхийн яруу найргийн өдөрт зориулсан илгээлтдээ “Яруу найраг бол эрх чөлөөний үндсэн гол илэрхийлэл бөгөөд хүн төрөлхтний дуу хоолой юм” хэмээн хэлжээ. Эцэг өвгөдөөс уламжлан ирсэн яруу найргийн үг хэллэг нь гүн гүнзгий утга агуулга болон хэзээд хуучрашгүй сургаалийн шинжийг агуулдаг. Их хүмүүн Б.Ренчин “Чихнээ чимэг болсон аялгуу сайхан монгол хэл, чин зоригт дээдсийн минь өв их эрдэнэ” хэмээн эх хэлнийхээ яруу сайхныг магтан хэлсэн байдаг. ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн дурсамж хөтөлбөрт шүлэг яруу найргийн баримтат өвүүдийг бүртгэн авч хадгалдаг бол хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн жагсаалтад мөн шүлэг яруу найргийн бүтээлийг бүртгэн авдаг. Хамгийн сүүлд Хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн жагсаалтад хүлцэл тэвчил, харилцан ойлголцолын талаар бичсэн Ливан улсын эртний “Ал-Зажал” хэмээх шүлгийг бүртгэн авсан байна.

Маргааш Монгол цэргийн өдөр болно

Хүннү гүрнээс эхтэй анхны төрт улсын үеэс “Газар нутаг бол төр, улсын үндэс” хэмээх төрийг төвшитгөх алсын хараатай, онч мэргэн бодлогоор залгамжилсан Монгол төрийн бодлого олон зууны түүхийн хуудсыг өртөөлөн 1911 оны Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал, 1921 оны Ардын хувьсгал, 1939 болон 1945 оны дайн, тулалдаан, хил хязгаараа тохинуулахын төлөөх тэмцэл, тулгарах байлдааны явцад хатуужин бэхжиж, энх цагийн бүтээн байгуулалтад нэр төртэй оролцож иржээ. Өнгөрсөн онд Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин хуулиар хүлээсэн үүргээ нэр төртэй биелүүлж, дэвшүүлсэн зорилго, зорилтоо бүрэн дүүрэн хэрэгжүүлж, ажил хөдөлмөр, амжилт бүтээл, онцлог үйл явдлаар дүүрэн түүхт ойгоо угтаж байна. “Монгол Улсын батлан хамгаалах бодлогын үндэс” баримт бичигт нийцүүлэн,Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагчаас санаачлан боловсруулсан “Батлан хамгаалах тухай”, “Зэвсэгт хүчний тухай”, “Цэргийн албаны тухай”, “Цэргийн алба хаагчийн эрх зүйн байдлын тухай” хуулиуд Улсын Их хурлаар батлагдсан амжилтаар түүхийн хуудсыг баяжуулан үлдээж байна. Энэхүү батлан хамгаалахын багц хуулиуд шинэчлэгдэн батлагдсанаар Монгол Улсын батлан хамгаалах тогтолцоог шинэчлэгдэн, Зэвсэгт хүчний эрх зүйн орчин шинэ шатанд гарч, цэргийн мэргэжлийн удирдлагын дээд байгууллага ЗХЖШ болон төрийн цэргийн байгууллагуудын харилцан ажиллагааг зохицуулах эрх зүйн орчин бий болсон. Монгол цэргийн өдөр, орчин цагийн Зэвсэгт хүчний 96 жилийн ойд Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин ажил хөдөлмөр, амжилт бүтээлээр дүүрэн түүхт ойгоо угтаж байна.

Гэрлэх ёслолын ордон 3 сая хүнд үйлчилжээ

Гэрлэх ёслолын ордон үйл ажиллагаагаа тасралтгүй явуулсаар эдүгээ 41 дэх жилдээ ажиллаж байна. Анх 1976 онд байгуулагдсанаасаа хойш 38 мянган залуу хосын гал голомтыг бадрааж, хуримын ёслолыг ёслол төгөлдөр зохион байгуулжээ. Түүнчлэн хуримын ёслолоо үйлдсэн хосуудын төрөл садан ах дүү гээд 3 сая гаруй хүнд үйлчилжээ. 1976 онд анх байгуулагдахад нь 181 хос хуримлаж байжээ.Тэгвэл энэ 40 жилийн хугацаанд хамгийн олон хос хуримласан жил нь 2011 оны туулай жилд нийт 2000 орчим хос гал голомтоо бадраажээ.  Нийт 32 ажилтан албан хаагчидтай ОНӨААТҮГ бөгөөд үйл ажиллагаагаа хэвийн түвшинд явуулж байна. Мөн өдөр тутмын үйл ажиллагааныхаа үр дүнг Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагчийн өмнө хариуцан ажиллаж байна. Анх гэр бүл болж буй залуу хосууд гэрлэхээс гадна 25-60 жил ханилсан гэр бүлүүд мөнгө, алт, очир эрдэнэ хуримаа хийж байна. Өнгөрсөн онд гэхэд л 60-аас дээш жил ханилж очир эрднийн хуримаа хийсэн гэр бүл 5, 50-аас дээш жил ханилж алтан эрднийн хуримаа 6 гэр бүл байна. Харин гадаадын хүнтэй гэр бүл болж байгаа 34 хос гал голомтоо бадраажээ.

Орчин цагийн зэвсэгт хүчин үүссэний 96 жилийн ой тохиож байна

Их жанжин Дамдины Сүхбаатар тэргүүтэй Ардын журамт цэргийн Алтанбулаг-Шивээ Хиагтад 1921 оны 3 дугаар сарын 18-нд хийсэн түүхэн ялалтын явцад орчин цагийн Зэвсэгт хүчин үүсэн бий болсон. Улс үндэстнээ харийн түрэмгийлэгчдээс чөлөөлж, төр улсаа сэргээн мандуулах үндэсний ардчилсан хувьсгалын эхлэлийг тавьсан билээ.  Өнөөгийн хөгжил дэвшлийн үндэс болсныг хойч үе нь бөхөөлгүй бадрааж, олон улсын Зэвсэгт хүчний жишигт хүргэснийг Монголын ард түмэн, Зэвсэгт хүчний дайчид жил бүр тэмдэглэж ирсэн уламжлалтай билээ. Монгол Улсын төр засаг, төрийн болон төрийн бус байгууллагууд, нийт ард  иргэд эх орон, ард түмнийхээ эрх чөлөө, тусгаар тогтнолыг батлан хамгаалах баатарлаг тэмцлийн дайчин түүхээ улам зузаатгасаар иржээ. Ийнхүү Монгол Улсад орчин цагийн Зэвсэгт хүчин үүсэн байгуулагдсаны түүхт 96 жилийнхээ ойтойгоо золгож байна. Ойтой холбоотой маргааш 15 цагт Монгол цэргийн өдөр, зэвсэгт хүчин үүсэн байгуулагдсаны 96 жилийн ойн баярын хурал хүндэтгэлийн концерт болох бол 18 нд Их жанжин Д.Сүхбаатар, Залуу жанжин Ж.Лхагвасүхэн, БНМАУ-ын баатар Л.Дандар нарын хөшөөнд цэцэг өргөж хүндэтгэл үзүүлэх юм.  Мөн 14 цагаас улс аймгийн алдар цолтой бөхчүүдийн барилдаан Монгол бөхийн өргөөнд болно.

“Оюуны давалгаа 6” уран илтгэлийн тэмцээн болно

Монголын сурагчдын холбооны дэргэдэх Лидер сурагч Академи нь 2008 оноос хойш Монгол улсын хэмжээнд үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Орон нутгийн 13 салбар, 300 гаруй гишүүнтэй хүүхдийн өөрөө удирдах байгууллага юм. Тус академ нь хүүхэд хөгжлийн олон талт ажиллагааг тогтмол явуулдаг. Үүний нэг нь 2012 оноос жил бүр зохион байгуулж ирсэн “Оюуны давалгаа” улсын аварга шалгаруулах уран илтгэлийн тэмцээн юм. Ерөнхий боловсролын 7-12р ангийн сурагчдын дунд болдог тус тэмцээнд нийслэл, хөдөө орон нутгийн сурагчид оролцдог байна. “Оюуны давалгаа” уран илтгэлийн тэмцээний зорилго нь сурагчдын уран илтгэх, хэл ярианы чадварыг хөгжүүлэх, өөртөө итгэх итгэл, харилцааны соёлыг нэмэгдүүлэхэд чиглэж байгаа юм. Энэхүү тэмцээн нь сурагчдын бие даан зохион байгуулж буй анхны томоохон үйл ажиллагаа юм байна. Жил ирэх тусам олон сонирхогчтой болж, үйл ажиллагаа нь өргөжин, сурагчдын дунд хүлээлт үүсгэдэг тэмцээн болж чаджээ. Илтгэлийн тэмцээнд орох хүүхдүүдийн бүртгэл энэ сарын 22-ныг хүртэл үргэлжилнэ. Анхан шатны шалгаруулалт энэ сарын 23-нд болж, шилдэг 30 хүүхэд тодорч үлдэх юм байна. Шалгарсан 30 хүүхдийн дотроос шилдэг илтгэгч хүүхдүүд тодрох ажээ.

Хүүхдүүд усаа хэмнэж байна

Манай улс цэвэр усны нөөцөөр дэлхийн 145 орноос 22-т бүртгэгддэг усны нөөц багатай орны тоонд багтдаг юм. Монголчууд хэрэглээнийхээ 80 орчим хувийг газрын доорхи усаар хангадаг. Гэхдээ газрын доорхи усны нөөц нь экологийн хувьд эмзэг тогтоцтой, нөхөн сэргэх хугацаа нь хэдэн зуун жилээр тоологддог байна. Иймээс 20 хоногт л нөхөн сэргээгддэг гадаргын усыг түлхүү ашиглаж, газрын гүний усны нөөцийг хамгаалалтад авах шаардлагатай юм. Усыг ариг гамтай хэрэглэж, хайрлах талаар хүүхдүүдэд багаас нь зааж сургах нь чухал юм. Энэ сарын 22 нд дэлхийн усны өдөр тохионо. Энэ өдөртэй холбогдуулан БЗД-ийн 202-р цэцэрлэгээс энэ 3-р сарыг “Усаа хэмнэе” уриан дор тэмдэглэж байна. Усыг чандмань эрдэнэ гэж нэрлэдэг, хүний амьдралын хором бүр усгүйгээр байх аргагүй тухай багш нар нь хүүхдүүддээ танин мэдүүлж байна. Дэлхийн хэмжээнд нэг хүний хоногийн усны хэрэглээ 100-105 литр байдаг. Манай улсын орон сууцанд амьдардаг нэг хүний хоногт хэрэглэх усны дундаж хэрэглээ дэлхийн хөгжингүй орны нэг хүний хоногийн хэрэглээнээс даруй хоёр дахин их байна. Харин гэр хорооллын хэрэглэгчид дэлхийн дундаж түвшнээс 5-10 дахин бага ус хэрэглэдэгаж. Иймд усгүйгээр амьдрал үргэлжлэх аргагүй тул хүүхэд бүрт багаас нь усыг хайрлаж хэмнэхэд  багш, эцэг эхчүүд ойлгуулж сургах нь чухал юм.

Зургаан настнуудын гэрэлт ирээдүй биднээс шалтгаална

Зургаан настай хүүхэд, тэр дундаа цэцэрлэгт хамрагдаж огт байгаагүй хүүхэд 1-р ангид элсэн ороод олон бэрхшээлтэй тулгардаг. Хүүхдийн хөгжлийг насны онцлогт нь тааруулж дэмжих, сургах ажил зөвхөн багшийн үүрэг биш. Энд сургуулийн захирал, нийгмийн ажилтан, номын санч, эмч, сургалтын менежер, эцэг эх гээд бүх хүмүүсийн хамтын ажиллагаа чухал юм. Тэгвэл хүүхдийг ивээх сангаас “Нэгдүгээр ангийн сурагчдын суралцах чадварыг дэмжихэд чиглэсэн сургуулийн чадавхийг бэхжүүлэх нь” төслийг 2015 оноос эхлэн хэрэгжүүлсэн байна. Тус төсөлд Нийслэлийн Баянзүрх, Сонгинохайрхан, Чингэлтэй дүүргийн захын хорооллын 24 сургууль хамрагджээ. Төслийн багийнхан энэ удаа сургуулиудын хэрэгжүүлсэн үйл ажиллагааны сайн туршлага, суралцсан арга зүй, сургуулиудад бий болсон загвар, сургамж, цаашдын төлөвлөгөөний талаар бусадтай хуваалцах, эдгээр сайн туршлагын үр дүнг тогтвортой үргэлжлүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор “ Туршлага солилцох уулзалт”-ыг зохион байгуулж байна. Сайн туршлагыг бий болгож байгаа сургуулиуд өөр хоорондоо туршлагаа хуваалцах энэхүү арга хэмжээ нь цаашид нийслэлийн болоод үндэсний хэмжээнд үргэлжлэх юм.Тус уулзалт төсөлд хамрагдсан сургуулиуд өөрсдийн үйл ажиллагааны үр дүнг түгээн дэлгэрүүлж туршлага, ололт амжилт, сургамжийг хуваалцах ажлын эхлэл болж байна.

17350879_1296304323789774_357779746_n
dsc_0041-min

Утаагүй хот 2030 төсөл боловсруулж байна

Утаагүй хот 2030 төсөл болон нийслэлийн Засаг даргын 2016-2020 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгагдсан ажлыг хийгээд эхэлсэн байна. Мөн нийслэлийн агаарын чанарыг сайжруулах дөрвөн бүсэд мэргэжлийн хяналтын  269 байцаагчид агаарын чанарт хяналт тавих давхар эрх, үүрэг өгчээ. Эдгээр байцаагч одоогийн байдлаар 1300 иргэн, аж ахуйн нэгжид шалгалт хийж, 1000 гаруй мэдэгдэх хуудас тараасан байна. Газар дээр нь 3 сая 195 мянган төгрөгийн торгууль тавьжээ. Мөн нийслэлийн хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулдаг уурын зуухуудад хяналт, шалгалт хийж эхэлсэн байна. Цаашид агаарын чанарыг сайжруулах зорилгоор байгаль экологио хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг төрийн бус байгууллагатай хамтарч ажиллах юм байна.  Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол ихтэй бүсийн 50 цэцэрлэгт дотоод агаарын чанарыг сайжруулах 200 төхөөрөмж суурилуулаад байна. Энэ төслийг цаашид Дэлхийн банкны санхүүжилтээр үргэлжлүүлэх юм байна. Түүнчлэн “Нарантуул”, “Хархорин” зэрэг томоохон худалдааны төвд ирэх дөрөвдүгээр сарын 1-нээс шинэ стандартыг хангасан гэрийн зуухыг худалдаалах албан шаардлага хүргүүлсэн байна. Цаашид гэрийн болон, том оврын зуухыг үйлдвэрлэдэг иргэн, аж ахуйн нэгжид хяналт тавьж ажиллах ажээ.

Менингококкт халдвараас сэргийлэхийг анхааруулж байна

Манай орон эрс тэс уур амьсгалтай.  Хаврын улиралд тоос шороо агаарт дэгдэж, газрын хөрсөнд их хэмжээний хуурайшилт явагддаг. Энэ үед иргэдийн дархлаа суларч, ядарч сульдсанаас үүдэн өвчинд илүү өртөмтгий болдог байна. Үүнтэй холбоотойгоор амьсгалын замын өвчин нэмэгдэх хандлагатай байдаг. Тэр дундаа тууралтат халдвар буюу улаан эсэргэнэ, салхин цэцэг, гар хөл амны өвчин, мөн бактерт менингит, менингококт зэрэг халдвар эмнэлгийн байгууллагуудад бүртгэгджээ.Нянгийн гаралтай амьсгалын замын цочмог халдварт өвчнөөр 19 хүртлэх насны хүүхдүүд өвдөх эрсдэлтэй байна. Ялангуяа 06-36 сартай хүүхдүүд зонхилон өвчилдөг талаар эмч мэргэжилтнүүд, иргэдэд урьдчилан сануулж анхааруулдаг. Менингококкнь арьсан дээр ижилгүй хэмжээ, өвөрмөц зөв биш хэлбэртэйгээр туурч, цусархаг тууралт болон тархины зөөлөн бүрхүүл, тархины эдийн үрэвслээр илэрдэг нянгийн гаралтай амьсгалын замын цочмог халдварт  өвчин юм. Менинкок өвчнөөс урьчилан сэргийлэхийн тулд хүн бүр амны хөндий, хоолойгоо цэвэршүүлэх аргад суралцан өглөө, оройд содатай ус болон зориулалтын бэлдмэлээр тогтмол зайлах, витаминаар баялаг илчлэг сайтай хоол хүнс, халуун сүү, аарцыг тогтмол хэрэглэх хэрэгтэй. Мөн улирлын байдалд тохируулан хувцаслаж, шаардлагагүй тохиолдолд олон нийтийн газраар сэлгүүцэхгүй байх нь чухал юм. Мөн өрөө тасалгаанд агааржуулалтыг 2 цаг тутамд 15 минутаас доошгүй хугацаагаар хийж, чийгтэй цэвэрлэгээг өдөрт 3-4 удаа тогтмол хийж, хэвшихийг анхааруулж байна.

4c536e1c9b8359995602dc8ce7c84e87
Туслах цэс
by