Menu
Search
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in comments
Search in excerpt
Filter by Custom Post Type
Shows
Schedule
Posts
Pages
Filter by Genres
ШИВНЭЭ
ЖУДАГ
БОСГО АЛХАЖ ХОЙМОР
ДУЛААХАН ГЭР
ДУГУЙ ШИРЭЭНИЙ БҮСГҮЙЧҮҮД
ЗАЛУУС НӨГӨӨ КАФЕД
БАРИМТАД ЯРИА
БЭРЦЭЦЭГ
СОР ҮНДЭС
БИБЛИЙН ХУУДСААР
ГАЙХАМШИГТ ЕРТӨНЦ
{ "homeurl": "http://www.1045.mn/", "resultstype": "vertical", "resultsposition": "hover", "itemscount": 4, "imagewidth": 70, "imageheight": 70, "resultitemheight": "auto", "showauthor": 0, "showdate": 0, "showdescription": 1, "charcount": 3, "noresultstext": "Үр дүн байхгүй байна!", "didyoumeantext": "Did you mean:", "defaultImage": "http://www.1045.mn/wp-content/plugins/ajax-search-pro/img/default.jpg", "highlight": 0, "highlightwholewords": 1, "openToBlank": 0, "scrollToResults": 0, "resultareaclickable": 1, "autocomplete": { "enabled": 1, "googleOnly": 0, "lang": "en", "mobile": 1 }, "triggerontype": 1, "triggeronclick": 1, "triggeronreturn": 1, "triggerOnFacetChange": 1, "trigger": { "delay": 300, "autocomplete_delay": 310 }, "overridewpdefault": 0, "override_method": "post", "redirectonclick": 0, "redirectClickTo": "results_page", "redirect_on_enter": 0, "redirectEnterTo": "results_page", "redirect_url": "?s={phrase}", "settingsimagepos": "right", "settingsVisible": 0, "hresulthidedesc": "0", "prescontainerheight": "400px", "pshowsubtitle": "0", "pshowdesc": "1", "closeOnDocClick": 1, "iifNoImage": "description", "iiRows": 2, "iiGutter": 5, "iitemsWidth": 200, "iitemsHeight": 200, "iishowOverlay": 1, "iiblurOverlay": 1, "iihideContent": 1, "loaderLocation": "auto", "analytics": 0, "analyticsString": "", "show_more": { "url": "?s={phrase}", "action": "ajax" }, "mobile": { "trigger_on_type": 1, "trigger_on_click": 1, "hide_keyboard": 0 }, "compact": { "enabled": 0, "width": "100%", "closeOnMagnifier": 1, "closeOnDocument": 0, "position": "static", "overlay": 0 }, "animations": { "pc": { "settings": { "anim" : "fadedrop", "dur" : 300 }, "results" : { "anim" : "fadedrop", "dur" : 300 }, "items" : "fadeInDown" }, "mob": { "settings": { "anim" : "fadedrop", "dur" : 300 }, "results" : { "anim" : "fadedrop", "dur" : 300 }, "items" : "voidanim" } }, "autop": { "state": "disabled", "phrase": "", "count": 10 } }
Home

МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ

ЭНЭ ӨДӨР ДЭЛХИЙН ТҮҮХНЭЭ

Өнөөдөр 2017 оны 09-р сарын 22-ны өдөр.

1789 оны 9 сарын 22 ны энэ өдөр АНУ-д Шуудангийн Ерөнхий алба байгуулагдаж байсан байна
1888 оны 9 сарын 22-ны мөн энэ өдөр National Geographic сэтгүүлийн анхны дугаар хэвлэгдэж байсан түүхтэй ажээ.

5086

Сурагчдын 66 хувь нь ундаа худалдаж авдаг байна

Хүүхдүүд эрүүл хоол хүнсийг хэрэглэж байж 20 жилийн дараах эрүүл Монгол хүний талаар ярих нь нэн чухал болоод байгаа. Иймд сургуулийн ойр орчимд худалдаалж болохгүй хүнсний бүтээгдэхүүний жагсаалт байдаг байна. Үүнд хагас боловсруулсан түргэн муудах бүтээгдэхүүн, шарсан хуурсан хоол хүнс, хийжүүлсэн ундаа, майонезтай бүтээгдэхүүнүүд ордог байна. Гэвч энэ нь хэрэгжихгүй хүүхдүүд худалдан авалт хийж эрүүл мэндээрээ хохирсоор л байна. Сурагчдын сургууль болон сургууль орчмоос ихэвчлэн худалдан авдаг газар, хүнсний бүтээгдэхүүний нэр төрөлд НЭМҮТ-өөс судалгаа хийсэн байна. Судалгаагаар сурагчдын хамгийн их худалдаж авдаг хүнсний бүтээгдэхүүнээр жүүс, хийжүүлсэн ундаа тэргүүлж 66 хувийг эзэлсэн байна. Хамгийн их хэрэглэдэг хүнсэнд  пирошки, зайрмаг, чихэр, ороомог, мантуун бууз, чипс оржээ. Эдгээрийг авч үзвэл ихэнх нь хүүхэд хэрэглэхэд тохиромжгүй сургуулийн ойр худалдаалахад хориотой бүтээгдэхүүнүүд байна. Сурагчдаас хүнсний бүтээгдэхүүнийг ихэвчлэн хаанаас худалдан авдаг талаар тодруулахад сургуулийн доторхи цайны газар, буфетээс худалдан авдаг байна. Иймд эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ эрүүл мэндэд анхаарч хоол хүнсэнд нь анхаарах хэрэгтэй юм.

Усаа хэмнэж сурцгаая

Монгол улс газар нутгийн байршлаараа усны гурван том хагалбарын заагт харьцангуй өндөрлөг хуурайшилт ихтэй хэсэгт оршдог. Усны нөөц нь нутаг дэвсгэрийн хувьд жигд бус тархалттай, зарим бүсийн усны чанар эрүүл ахуйн чанар хангадаггүй байна. Ингэснээр усны нөөцөөр бага, хязгаарлагдмал орны тоонд ордог. Манай орны усны нөөцийн 83,7 хувийг нуур, 10,5 хувийг мөсөн гол, 5,8 хувийг голын ус тус тус эзэлдэг байна. Үүнээс гадаргын усны нөөцийн 85 хувийг цэнгэг ус, түүний 93,6 хувийг Хөвсгөл нуурын эс эзэлдэг байна. Иймд усаа ариг гамтай хэрэглэж хайрлаж байх нь хамгаас чухал билээ. Ялангуяа бага наснаас нь хүүхдүүддээ усаа хэрхэн хайрлаж байх талаар сургах нь эцэг эхчүүдийн үүрэг юм. Энэ жилийн дэлхийн усны өдрийн уриа “Хаягдал усыг ашиглая” гэсэн уриатай. Энэ нь ашигласан усаараа шавар шороо зуурах, машинаа угаах зэргээр дахин ашиглаж усаа хэмнэх нь чухал гэдгийг иргэдэд ойлгуулж байгаа юм.

2d074f6e6d4eccbb5a2cd7b9b988c16d_x3

Улсын аварга шалгаруулах “Дөл” тэмцээн өнөөдөр эхэлж байна

Батлан хамгаалахын сайдын нэрэмжит улсын аварга шалгаруулах  цэрэг- спортын “Дөл” тэмцээн өнөөдөр нээлтээ хийж байна. Тус тэмцээнд 21 аймаг, Нийслэлийн дүүргүүдээс шалгарсан ахлах ангийн сурагчид оролцож хурд хүч авхаалж самбаа, оюун ухаанаа сорин өрсөлдөж байна. Нээлтэнд  БХЯ-ны сайд Бат-Эрдэнэ, БСШУ-ны сайдын үүрэг гүйцэтгэгч  Чулуунбаатар болон албаны бусад хүмүүс оролцсон юм. Тус тэмцээн нь анх 1984 онд хүүхэд залуучуудын дунд “Шонхор” нэртэйгээр болж байжээ. Улмаар  2000 оны эхээр Дөл тэмцээн аймаг нийслэлийн хэмжээнд болж байгаад 2006 оноос эхлэн улсын хэмжээнд зохиогдох болжээ. Дөл тэмцээн нь 2 үе шаттайгаар болдог байна. Эхний шат нь нийслэл дүүргийн хэмжээнд бол,хоёр дахь шат нь нийслэл дүүргээс шалгарсан багуудын хооронд болдог байна. 2-р шатанд 21 аймаг дүүргүүдээс шалгарсан 21 багийн 400 гаруй хүүхэд өрсөлдөж байна. Дөл тэмцээний гол зорилго нь хүүхдүүдэд цэрэг эх оронч үзлийг төлөвшүүлэх, бие бялдар, сэтгэл зүйн хатуужил олгох, эх орноо батлан хамгаалах үйлсэд суралцах зэрэгт оршиж байна. Өнөөдөр оюун ухаан шаардсан даалгаваруудыг биелүүлж уралдах бол маргааш биеийн хүч авхаалж самбаа шаардсан тэмцээнүүдээр өрсөлдөж аваргууд тодрох юм байна.

Хүүхдүүд замын хөдөлгөөний дүрмийн мэдлэгтэй болж байна

Нийслэл хотод өдөрт дунджаар 350-400 мянган авто машин замын хөдөлгөөнд оролцдог байна. Жолооч нарын санамсар болгоомжгүй байдал, эцэг эхийн хараа хяналт муугаас хүүхдүүд авто машины осолд өртөх нь буурахгүй байна. 2016 онд улсын хэмжээнд хүүхэд өртсөн зам тээврийн осол 1087 бүртгэгдсэн байна. Зам тээврийн ослын улмаас өнгөрсөн онд улсын хэмжээнд 50 хүүхэд амь насаа алдаж, 1065 хүүхэд гэмтэж бэртжээ.Хүүхдүүдийг замын хөдөлгөөний дүрмийн мэдлэгтэй болгох, урьдчилан сэргийлэхэд эцэг эхийн оролцоо, хамгаалах бүсний ач холбогдлын талаар мэдлэг олгох зорилгоор БЗД-ийн замын цагдаагийн хэлтсээс дүүргийнхээ ерөнхий боловсролын сургуулиудад сургалт зохион байгуулж байна. Сургалтыг цаашид дүүргийнхээ бүх ерөнхий боловсролын сургуулиудад хийх ажээ. Ингэснээр хүүхдүүд замын хөдөлгөөний дүрмийн талаарх мэдлэгээ нэмэгдүүлж авах ач холбогдолтой юм. Мөн сүүлийн цаг орж байгаа багш нар болоод анги удирдсан багш нар бага ангийн сурагчиддаа хичээлээ тарахад нь замаар гарахдаа болгоомжтой явах талаар хэлж байх нь чухал юм. Эцэг эх та замын хөдөлгөөнд энхрий бяцхан үрсээ харгалзах хүнгүйгээр оролцуулахгүй байх үүрэгтэй гэдгийг албаны хүмүүс хэлж байна.

2664

Давсны хэрэглээ ихэсвэл бүх өвчний үндэс болно

Хүний биеийн 70 орчим хувийг ус эзэлдэг. Энэ ус нь сулавтар давсны амттай. Давс нь хүний биед шингэнийг өөртөө шингээж кали, кальци, натри зэрэг эд эсэд онцгой хэрэгтэй эрдсийн солилцоог зохицуулах үүрэгтэй байдаг. Манай улсад өвчлөлийн тоо болон нас баралтын хэмжээгээр даралт ихсэх, цус харвах зэрэг зүрх судасны өвчнүүд тэргүүлэх байрыг эзэлж байна. Зүрх судасны өвчин үүсгэх гол хүчин зүйлүүдийн нэг нь давсны хэт хэрэглээ юм. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас эрүүл хүн өдөрт 5 гр буюу жижиг амны халбаганы хэмжээтэй давс хэрэглэхийг зөвлөдөг. Гэтэл манай улсын хүн ам дунджаар 11 гр давс хэрэглэж байгаа нь хэт өндөр үзүүлэлт юм. Өөрөөр хэлбэл давсны хэрэглээ өндөр орны тоонд орж байна. Хүний өдөрт авч буй давсны 46 хувийг цайнаас, 33,5 хувийг хоолноос, үлдсэн 20 хувийг талх боорцог, хиам, нөөшилсөн бүтээгдэхүүн зэрэг боловсруулсан хүнснээс авдаг байна. Давсны хэрэглээ нутгийн онцлогоос хамаарч өөр байдаг. Тухайлбал баруун аймаг давс хэтрүүлэн хэрэглэдэг бол зүүн аймгуудын давсны хэрэглээ харьцангуй бага  ажээ. Дашрамд хэлэхэд бидний уудаг цайг ерөнхийд нь банштай, сүүтэй, хар цай гэж ангилдаг. Үүнээс банштай цай хамгийн их давс агуулдаг бол хар цай давс бага агуулдаг байна.

Гэр бүлийн бат бөх байдал эрчүүдээс хамаарна

Өнөөдөр Монгол эрчүүдийн байдал үндэсний хэмжээнд авч яригдахад хүрсэн гэдэг. Хүмүүс жендерийн тухай ярихад зөвхөн эмэгтэй хүний асуудал мэт ойлгодог. Тэгвэл энэ нь эрэгтэй, эмэгтэй аль альных нь тухай яриа юм. Манай монгол эрчүүдэд хэлэх сайн зүйл олон бий. Тухайлбал “Томоохон компьютерийн программыг монгол залуу зохион бүтээжээ, Францын нэг авто машины загварт монгол инженерийн ухаан оржээ” гэх зэрэг олон сайхан мэдээг хэлж болно. Гэтэл өнөөдөр болохгүй бүх асуудлын эзнээр зөвхөн эрчүүдийг тодруулдаг. Гэтэл энэ нь тэдний нийгэмд эзлэх байр суурь, нэр хүндийг сэвтүүлсэн асуудал болоод байгааг мэргэжлийн хүмүүс хэлж байна. Эрүүл мэнд боловсролын салбарт ажилладаг хүмүүсийн 80 гаруй хувийг эмэгтэйчүүд эзэлдэг. Эрчүүдийн дунд тулгамдсан нэг асуудал нь архидалт. Судлаачид олон улсын хэмжээний хоёр ч удаагийн судалгаа хийжээ. Энэхүү судалгаагаар насанд хүрсэн Монгол эрэгтэй хүний 52 хувь нь байнга архи хэрэглэдэг гэсэн тоо гарсан. Хөдөлмөр эрхлэлтийн хувьд ч  залуус гэр орон, эцэг эх, эхнэр хүүхдээ орхиод гадаадад мөнгө олохоор гарч байна. Тэд тэндээ эрүүл мэндэд халтай хөдөлмөр эрхэлж эрүүл мэндээрээ хохирох нь их.  Тэгвэл монгол гэр бүл бат бөх аз жаргалтай байж гэмээнэ улс орон хөгжих учиртай. Тэр тусмаа  айл гэрийн өнгө өрхийн тэргүүн эр хүн танаас  хамгийн их хамааралтай билээ.

001aa018f83f14c687a605

Зургаан настнууд хичээнгүйлэн суралцаж байна

Энэ хичээлийн жилд төрийн 654, төрийн бус 144 ерөнхий боловсролын сургуульд 500 гаруй мянган суралцагч суралцаж байна. Үүнээс хөдөөгийн 557 сургуульд нийт суралцагчдын 56,7 хувь болох 326 мянган суралцагч сурах бол Улаанбаатар хотын 241 ерөнхий боловсролын сургуульд 43,3 хувь нь суралцаж байгаа юм. Харин нэгдүгээр ангид 73 мянга гаруй хүүхэд элсэн суралцаж байна. Энэ нь өнгөрсөн оныхоос 11300–аар нэмэгдсэн тоо юм. Хичээлийн шинэ жил эхлээд хоёр долоо хоногийн хугацаа хэдийнээ өнгөрсөн. Шинээр сургуулийн босго алхаж байгаа зургаан настнууд гар зүгшрүүлж, сургуульдаа дасах хичээлүүдээ үзэж байна. Нэгдүгээр ангийн шинэхэн сурагчидтайгаа эцэг эх, багш хүүхэд гэсэн гурвалсан холбоогоор хамтарч ажиллах нь чухал байдаг аж. Нийслэлийн тэргүүний 21-р сургуульд энэ хичээлийн жилд нэгдүгээр ангид 320 хүүхэд шинээр элсэн суралцжээ. Тус сургууль нь хамрах тойргийнхоо хүүхдүүдээс гадна түр оршин сууж буй хаягтай хүүхдүүдийг сургаж байна. Нэг багш 30-35 хүүхэдтэй ажиллах ёстой боловч тус сургуулийн анги дүүргэлт 54-56 хүүхэдтэй байгаа нь багшийн ачааллыг эрс нэмэгдүүлсэн хэрэг юм. Нэгдүгээр ангид шинээр элсэн суралцагчид эхний 60 цаг нь бэлтгэл хичээл байдаг байна. Энэ нь хүүхдүүдийн гарыг зүгшрүүлэх, багш сургууль анги танхимдаа дасах өдрүүд байдаг. Зургаан настай хүүхдүүд нь цэцэрлэгийн ширээнээс гараад удаагүй, сургуулийн орчинд дастлаа ядрах учир эцэг эх та үр хүүхэддээ тавих анхаарал халамжаа нэмэгдүүлээрэй.

Хүүхдийн эрх зөрчигдөж байна

Хурдан морь унаач хүүхдүүдийн эрх манай улсад хамгийн ихээр зөрчигдөж байна. Уяачид аймаг сум, улс дамнан морь худалдаж авахдаа гар татдаггүй, наадмын түрүүг үнэтэй жийп, хэдэн арван сая төгрөгөөр байлж хөөрцөглөдөг. Тэгсэн хэрнээ алгын чинээ хүүхдэд хамгаалалтын малгай, хувцас аваад өмсгөх сэтгэл дутдаг. Тэд хэзээ ч өөрсдийн хүүхдээр морь унуулдаггүй. Харин амьдралын бололцоо муутай айлын хүүхдийг хэд арван төгрөгөөр аргацаагаад л морио унуулах жишээтэй. Жилийн жилд л уралдааны үеэр хурдан мориноос унаж хүүхэд амь насаа алддаг тухай харамсалтай мэдээ цацагддаг. Олон улсын болон үндэсний хууль тогтоомжоор хурдан морины унаач хүүхдүүдэд хандсан тусгайлсан эрх зүйн зохицуулалт байдаггүй. Манай улс 1990 онд НҮБ-ын хүүхдийн эрхийн тухай конвенцид, 2001 онд Олон улсын хүүхдийн байгууллагын Хүүхдийн хөдөлмөрийн тэвчишгүй хэлбэрүүдийг устгах тухай конвенцид нэгдэн орсон хэдий ч төр засгаас хүлээсэн үүргээ хангалттай хэрэгжүүлж чадахгүй байна. Хурдны морь унадаг хүүхдүүдийн дийлэнх нь 10-17 насны хүүхэд байгаагаас 64 хувь нь 10-15 настай хүүхдүүд эзэлдэг.  Тэдний 68,4 хувь нь 5-7 наснаасаа хурдан морь унаж эхэлсэн байна. ХУД-ийн Өлзийт хороонд уяачид их байдгаас сургуулийн сурагчид морь унаж тэдний эрх зөрчигдөх нь их болжээ. Дунд сургуулийн багш, нийгмийн ажилтнуудаас авсан судалгаанд унаач хүүхдүүдийн дийлэнх нь ар гэрийн байдал дунд буюу дундажаас доогуур, анхаарал халамж тааруу айлууд байдаг тухай дурджээ. Эдгээр хүүхдүүд сургууль завсардах, хичээлийн хоцрогдолд ордог байна. Сэтгэл зүйн хувьд уралдааны бэлтгэл сунгааны үеэр уяачийндаа байсан хүүхэд нь сэтгэлийн дарамттай, өөртөө итгэлгүй, дур мэдэн шийдвэр гаргах эрхгүй болсон байдаг аж. Монголчууд бидэнд ирээдүй болсон үр хүүхдээ адгууснаас дор үзэж, эрхийг нь зөрчихгүй байх ухаан бий. Энэ ухаанаа эхэнд тавьж, энхрий үрсээ дээдэлье.

21697805_1486084774811727_1524462075_n

“Аз жаргалтай гудамж” аян эхэллээ

Өнөөдөр Монгол хүн бүрийн тавих ёстой асуудлын нэг нь зам тээврийн осол, тэр дундаа хүүхдийн осол эндэл болоод байна. 2016 онд улсын хэмжээнд хүүхэд өртсөн зам тээврийн осол 1087 бүртгэгджээ. Зам тээврийн ослын улмаас өнгөрсөн онд улсын хэмжээнд 50 хүүхэд амь насаа алдаж, 1065 хүүхэд гэмтэж бэртсэн байна. Хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд энэ асуудлыг гол сэдвээ болгож, яриа хэлэлцүүлэг өрнүүлж, сурвалжлага мэдээллийг байнга бэлтгэж буй хэдий ч иргэд хамт олныг хамруулсан бүтээлч ажил үгүйлэгдэж байгаа юм. Тэгвэл “Аз жаргалтай гудамж” бүтээлч аяныг МҮОНР-ээс санаачлан, Замын цагдаагийн газартай хамтран өрнүүлж байна. Тус аяны зорилго нь хүүхдийг зам тээврийн ослоос сэргийлэхэд тодорхой хэмжээний дэм болохуйц бүтээлч үйл ажиллагааг нийгмийн дунд өрнүүлэх, хүүхэд багачуудын сайн сайхны төлөөх нийгмийн хариуцлагаа мэдрэх эерэг хандлагыг түгээхэд чиглэгдэж байна. Аян 9-р сараас эхлэн 12-р сарыг дуустал 4 сарын турш үргэлжилнэ. Тус аянд байгууллага, хамт олон, компаниуд нийгмийн хариуцлагаа өндөрт тавьж нэгдэхийг уриалж байна. Хамтдаа зам тээврийн ослыг бууруулах, хүүхдийг зам тээврийн ослоос хамгаалах үүднээс гудамж талбайд юу бүтээж, орчныг хэрхэн өөрчилж болох, мөн өөрсдийн бодит үйл ажиллагаагаараа бодит тус дэмийг үзүүлэх боломжтой юм. Тухайлбал сургуулийн бүсэд гарцны гэрэлтүүлэг хийх, аль нэг гудамжинд зогсоол барих, хүүхдийг замын ослоос сэргийлэхэд тустай гадны орны жишээ туршлага бүхий санааг хэрэгжүүлэх, хүүхдийн сургуульдаа очих явган замыг чөлөөлөх зэрэг бүтээлч ажлууд байж болох юм байна.

Угийн бичгээ хөтөлж сурах нь цус ойртолтоос сэргийлнэ

Монгол улсын иргэн бүр угийн бичгээ үндэслэн аливаа хэлбэрийн цус ойртсон гэрлэлтээс  зайлсхийх, эрүүл саруул удамтай байхын төлөө тэмцэх нь монгол хүний хөгжилд оруулж байгаа үнэт зүйл юм. Монгол улсын төрөөс хүн амын талаар баримтлах бодлого, соёлын тухай хууль, гэр бүлийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэх зорилгоор Засгийн газрын 2007 оны тогтоолоор “Угийн бичиг хөтлөх журам”-ыг шинэчлэн баталжээ. Энэ тогтоолоор Монгол улсын иргэн угийн бичиг хөтлөх үлгэрчилсэн загварыг боловсруулсан байна. Тус үлгэрчилсэн гарын авлагад  Монгол удам угсааны утга учир, хүний ураг төрөл, хамаатан садангийн холбоог илэрхийлдэг Монголчуудын уламжлалт нэр томъёо, угийн бичиг хөтлөх бичиглэлийн бүтэц, дараалал, багтаах мэдээллийн тэмдэглэгээ, тайлбарын загварыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр тайлбарлан бичжээ. Үүний гол ашиг тус нь Монгол хүн бүр угийн бичгээ хөтөлж сурснаар цус ойртолтоос үр хүүхдээ хамгаалж чадах юм.  Тийм ч учраас ГБХЗХГ-аас угийн бичиг хөтлөх зааварчилгаа өгөх үндэсний сургагчдыг бэлтгэсэн байна. Дааяршлын зуунд үр удмаа аварч үлдэх найдвартай баталгааны нэг нь цус ойртолтоос хамгаалах юм. Цус ойртолтоос сэргийлж байгаа нь энэ гээд цус хэт холилдвол удмын санд сөрөг нөлөөлөх аюултай гэдгийг мэдэх нь чухал билээ. Угийн бичиг хөтлөх үлгэрчилсэн загвар нь монгол айл өрх бүрийн ширээний ном байж,  өөрийн ураг төрлийн хүрээгээ тогтоож, үр удамдаа заавал өвлүүлэх том өв болох болтугай.

e58d40f2bf2335b1ece6edeb6c1434ab_1200
945481_554313621310444_193652121_n

Цэргийн дуу бүжгийн эрдмийн чуулга 85 жилийн ойтойгоо золгож байна

Одоогоос 85 жилийн өмнө буюу 1932 оны 12-р сарын 12-ны өдөр уран бүтээлийн анхны тоглолтоо толилуулснаар одоогийн Цэргийн дуу бүжгийн эрдмийн чуулгын түүхэн замнал эхэлжээ. Тус чуулга нь улс орныг батлан хамгаалах хүчийг бэхжүүлэн хөгжүүлэх, Зэвсэгт хүчний дайчид, нийт ард иргэд залуучуудыг цэрэг эх оронч үзлээр хүмүүжүүлэхийг уран бүтээлийн зорилгоо болгон ажиллаж иржээ. Тус чуулга нь1932-1942 онуудад цэргийн театр чуулгын үүргийг хослон гүйцэтгэж, үндэсний болон дэлхийн сонгодог жүжгүүдийг өөрийн тайзнаа амьдруулж байсан түүхтэй. Ялангуяа 1945 оны чөлөөлөх дайны талбарт цэрэг дайчид чөлөөлөгдсөн нутгийн иргэдэд урлагаар үйлчилсэн цорын ганц урлагийн байгууллага юм. Чуулга нь өөрийн гэсэн онцлогтой өвөрмөц дүр төрхтэй, бие даасан уран бүтээл туурвиж улсын болон олон улсын чанартай соёл урлагийн томоохон арга хэмжээнд голлох үүрэгтэй оролцож иржээ. Чуулгын уран бүтээлийн амжилтыг төр засаг өндрөөр үнэлэн 1962 онд “Байлдааны гавьяа”-ны, 1982 онд “Байлдааны гавьяаны улаан туг”-ийн одонгоор тус тус шагнаж, 2002 онд чуулгын түүхт 70 жилийн ойгоор “Эрдмийн чуулга” гэсэн эрхэм алдрыг хүртээсэн юм. Энэ онд цэргийн дуу бүжгийн эрдмийн чуулгын 85 жилийн ой тохиож ойгоо угтсан олон бүтээлч ажлыг төлөвлөөд байгаа аж. ЦДБЭЧ-ын уран бүтээлчдийн эгнээнээс олон арван алдар цуутан, төрийн шагналтнууд, ардын жүжигчид, урлагийн гавьяат зүтгэлтнүүд, түүний дотроос 50 гаруй гавьяат жүжигчид төрөн гарчээ. Найрал дууны анги нь гэхэд л Монголын урлагийн түүхэнд “60 хар” хэмээн алдаршсан хамгийн анхны эрэгтэй найрал дуучдын суурийг тавьсан байдаг. Монголын дууны урлагийн түүхэнд цэрэг эх орны сэдэвтэй дууг хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулан ажиллаж байгаа тус байгууллагын хамт олонд талархал илэрхийлье.

Өсвөр үеийнхний сэтгэцийн эрүүл мэнд сэтгэл түгшээж байна

Монгол Улсад өсвөр насны хүүхдүүдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудал жилээс жилд хурцдаж,  яаралтай арга хэмжээ авах болсныг  анхааруулж байна.10-19 насны хүүхдийг өсвөр насны хүүхэд гэж үздэг. Энэ л насанд хүүхдийн бие хүн болж төлөвших суурь нь тавигддаг учир өсвөр насны хүүхдэд бие физиологийн болон сэтгэл зүйн хувьд асар их өөрчлөлт бий болдог. Энэ үедээ тэд сэтгэл зүйн онцлогийн хувьд тогтворгүй, аливаа буруу муу зуршилд татагдан автах нь түгээмэл, хүний үгэнд оромтгой, уруу татагдах, сэтгэлийн хөдөлгөөнөө барьж чадахгүй, сэтгэлийн хөөрлөөр асуудлыг шийдэх хандлагатай байдаг.Түүнчлэн гэмт хэрэгт татагдан орох, гэмт хэргийн хохирогч болох, бие махбодод гарч буй өөрчлөлт, өвчин зовиураа үзүүлж харуулахаас ичиж зовох, мансууруулах бодис, архи тамхины хэрэглээг туршиж үзэх, улмаар донтох, сургуулиас гарах, гадуур тэнэх, хүчирхийлэл, хүний наймааны золиос болох гэх мэт маш олон тулгамдсан асуудлууд дунд өсвөр насны хүүхдүүд амьдарч байна. Өнөөдөр Монгол Улсын хэмжээнд 450,000 гаруй өсвөр насны хүүхэд байна.  Тэдний эрүүл мэндэд тулгарч байгаа асуудлууд ихээхэн хурцадмал болоод байгаа нь  судалгааны баримтуудаас харагдаж байна. Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн Хүүхэд, өсвөр үеийн клиникт хэвтэн эмчлүүлсэн хүүхдийн тоо 2010 оноос хойш 2,5 дахин нэмэгдсэн байна. Эдгээр хэвтэж эмчлүүлсэн хүүхдүүдээс 15-18 насныхан хамгийн их  хувийг эзэлж байна.

945481_554313621310444_193652121_n

Цэргийн дуу бүжгийн эрдмийн чуулга 85 жилийн ойтойгоо золгож байна

Одоогоос 85 жилийн өмнө буюу 1932 оны 12-р сарын 12-ны өдөр уран бүтээлийн анхны тоглолтоо толилуулснаар одоогийн Цэргийн дуу бүжгийн эрдмийн чуулгын түүхэн замнал эхэлжээ. Тус чуулга нь улс орныг батлан хамгаалах хүчийг бэхжүүлэн хөгжүүлэх, Зэвсэгт хүчний дайчид, нийт ард иргэд залуучуудыг цэрэг эх оронч үзлээр хүмүүжүүлэхийг уран бүтээлийн зорилгоо болгон ажиллаж иржээ. Тус чуулга нь1932-1942 онуудад цэргийн театр чуулгын үүргийг хослон гүйцэтгэж, үндэсний болон дэлхийн сонгодог жүжгүүдийг өөрийн тайзнаа амьдруулж байсан түүхтэй. Ялангуяа 1945 оны чөлөөлөх дайны талбарт цэрэг дайчид чөлөөлөгдсөн нутгийн иргэдэд урлагаар үйлчилсэн цорын ганц урлагийн байгууллага юм. Чуулга нь өөрийн гэсэн онцлогтой өвөрмөц дүр төрхтэй, бие даасан уран бүтээл туурвиж улсын болон олон улсын чанартай соёл урлагийн томоохон арга хэмжээнд голлох үүрэгтэй оролцож иржээ. Чуулгын уран бүтээлийн амжилтыг төр засаг өндрөөр үнэлэн 1962 онд “Байлдааны гавьяа”-ны, 1982 онд “Байлдааны гавьяаны улаан туг”-ийн одонгоор тус тус шагнаж, 2002 онд чуулгын түүхт 70 жилийн ойгоор “Эрдмийн чуулга” гэсэн эрхэм алдрыг хүртээсэн юм. Энэ онд цэргийн дуу бүжгийн эрдмийн чуулгын 85 жилийн ой тохиож ойгоо угтсан олон бүтээлч ажлыг төлөвлөөд байгаа аж. ЦДБЭЧ-ын уран бүтээлчдийн эгнээнээс олон арван алдар цуутан, төрийн шагналтнууд, ардын жүжигчид, урлагийн гавьяат зүтгэлтнүүд, түүний дотроос 50 гаруй гавьяат жүжигчид төрөн гарчээ. Найрал дууны анги нь гэхэд л Монголын урлагийн түүхэнд “60 хар” хэмээн алдаршсан хамгийн анхны эрэгтэй найрал дуучдын суурийг тавьсан байдаг. Монголын дууны урлагийн түүхэнд цэрэг эх орны сэдэвтэй дууг хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулан ажиллаж байгаа тус байгууллагын хамт олонд талархал илэрхийлье.

Өсвөр үеийнхний сэтгэцийн эрүүл мэнд сэтгэл түгшээж байна

Монгол Улсад өсвөр насны хүүхдүүдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудал жилээс жилд хурцдаж,  яаралтай арга хэмжээ авах болсныг  анхааруулж байна.10-19 насны хүүхдийг өсвөр насны хүүхэд гэж үздэг. Энэ л насанд хүүхдийн бие хүн болж төлөвших суурь нь тавигддаг учир өсвөр насны хүүхдэд бие физиологийн болон сэтгэл зүйн хувьд асар их өөрчлөлт бий болдог. Энэ үедээ тэд сэтгэл зүйн онцлогийн хувьд тогтворгүй, аливаа буруу муу зуршилд татагдан автах нь түгээмэл, хүний үгэнд оромтгой, уруу татагдах, сэтгэлийн хөдөлгөөнөө барьж чадахгүй, сэтгэлийн хөөрлөөр асуудлыг шийдэх хандлагатай байдаг.Түүнчлэн гэмт хэрэгт татагдан орох, гэмт хэргийн хохирогч болох, бие махбодод гарч буй өөрчлөлт, өвчин зовиураа үзүүлж харуулахаас ичиж зовох, мансууруулах бодис, архи тамхины хэрэглээг туршиж үзэх, улмаар донтох, сургуулиас гарах, гадуур тэнэх, хүчирхийлэл, хүний наймааны золиос болох гэх мэт маш олон тулгамдсан асуудлууд дунд өсвөр насны хүүхдүүд амьдарч байна. Өнөөдөр Монгол Улсын хэмжээнд 450,000 гаруй өсвөр насны хүүхэд байна.  Тэдний эрүүл мэндэд тулгарч байгаа асуудлууд ихээхэн хурцадмал болоод байгаа нь  судалгааны баримтуудаас харагдаж байна. Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн Хүүхэд, өсвөр үеийн клиникт хэвтэн эмчлүүлсэн хүүхдийн тоо 2010 оноос хойш 2,5 дахин нэмэгдсэн байна. Эдгээр хэвтэж эмчлүүлсэн хүүхдүүдээс 15-18 насныхан хамгийн их  хувийг эзэлж байна.

277_61323_1581496

Удаан хадгалсан эмийг хэрэглэхгүй байхыг зөвлөж байна

Өвчин эмгэгийг эмчлэх, оношлох болон түүнээс урьдчилан сэргийлэх зориулалттай эмчилгээний үр нөлөө нь судалгаагаар нотлогдсон эмийн хэлбэрт оруулан тодорхой тун хэмжээгээр савласан бэлдмэлийг эм гэж  хэлдэг.  Эм нь элдэв өвчнийг эдгээх, түүний хор нөлөөнөөс аврах, өвчнөөс сэргийлэх, зовиур шаналгааг багасгах ач тустай ч буруу хэрэглэвэл эм бүхэн сөрөг нөлөөтэй гэдгийг мэргэжлийн хүн хэлж байна.Ялангуяа иргэд шахмал эмийг ууж дуусгалгүй орхиод удаан хугацаагаар хадгалж хэрэглэдэг. Шахмал эм нь харахад муудсан шинж тэмдэг байдаггүй болохоор иргэд хадгалалтын хугацааг нь мэдэхгүй хэрэглэдэг байна. Ихэнх шахмал эмийн хадгалах хугацаа 3-4 жил байдаг бол шингэн эм ердөө л дөрөвхөн хоногийн хугацаатай байдаг байна. Магадгүй таны гэрийн эмийн санд удаан хугацаанд хадгалж байгаа эм байгаа бол яг одоо хогийн саванд хийхийг анхааруулж байна.

Цусаа хандивлах иргэдийн хандлага нэмэгджээ

Дэлхийн донорын өдөр жил бүрийн 6-р сарын 13 нд болдог бол энэ 2014 оноос эхлэн сар бүрийн 3-ны  өдрийг Монгол улс донорын өдөр болгон албан ёсоор тэмдэглэж байхаар болсон. Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвөөс донорын аян өрнүүлснээр иргэдийн цусаа хандивлах ажил идэвхтэй өрнөжээ. Үүний үр дүнд жил бүр   цус сийвэнгээ хандивлах иргэдийн идэвхи сайжирсан байна.Ялангуяа цусаа хандивлах аянд албан байгууллага, хувь хүмүүс илүү хамрагддаг болжээ. Цусаа өгөх хүмүүст тавигдах нийтлэг шаардлага нь 17-60 насны ямар ч бүлгийн цустай, эрүүл хүмүүс хамрагдаж болно. Таны өгсөн цусыг нарийн шинжилгээнд оруулсны дараа цусны хэрэгцээтэй хүмүүст нь өгч алтан амийг нь авардаг байна. Шинжилгээгээр таныг донор болж давтан цусаа өгөхүү гэдгийг  тогтоодог.  Цусны нөөц  байнгын хэрэгцээтэй байдаг тул та цусаа өгөөрэй.  Таны өгсөн цус гурван хүний  амийг аврах болно.

-05082014-1407208288-36009052-give_blood
13383922_10154269085649936_461052934_o

“Нобелийн шагналтнууд” номын сан шинэ салбараа нээнэ

Бид нобелийн шагналтнуудыг төрүүлнэ гэсэн уриатайгаар байгуулагдаж байсан тус  номын сан нь анх 2013 оны 9 сард анхны салбараа Баянзүрх дүүрэгт нээснээс хойш үйл ажиллагаа нь өргөжсөөр байна.  Улмаар хувь хүн албан байгууллагууд үйл ажиллагааг нь дэмжиж хамтран ажилласаар байна. Тус номын сангийн гол зорилго нь эх орны ирээдүй болсон хүүхэд багачуудыг ном унших арга барилд сургахаас гадна номоор дамжуулан тэднийг хүмүүжүүлэхэд чиглэгдэж байна.  “Нобелийн шагналтан” номын сан нь  ном цуглуулах аяныг өнгөрсөн хавраас зохион байгуулаад байгаа. Энэхүү аяныг БСШУЯ дэмжиж ном цуглуулах аянд нь 180 гаруй уран зохиол, танин мэдэхүйн номнуудыг хандивлажээ. Нобелийн шагналтнууд номын сан нь БЗД-ийн 127-р сургууль, 132-р бага сургууль, ЧД-ийн 117-р сургуулиудад номын сангаа нээж хүүхэд багачуудад оюуны хөрөнгө оруулалтыг хийж байна. Энэ оноос өмнө Нийслэлийн алслагдсан дүүрэг болох Багануур дүүргийн Гүн галуутай цогцолбор, БЗД-ийн 102-р сургуулиуд дээр номын сангаа нээхээр бэлтгэл ажилдаа ороод байгаа ажээ.

“Нөхрөө Жудаг брэндээр гоёцгооё” сэдэвт сонсогчдын уулзалт болно

“Цэцгийн хатан” нэвтрүүлгийн сонсогчдын уулзалт “Нөхрөө “Жудаг” брэндээр гоёцгооё” сэдвийн дор болох гэж байна. “Жудаг” брэнд нь өв соёлоо хадгалж торгон дээр зүү ороож оёсноороо дэлхийд дахин давтагдашгүй төдийгүй Монголдоо шинэ санаа билээ. Цэцгийн хатан нэвтрүүлэг нь бямба гараг бүр гэр бүлийн харилцаа, нийгэмд эзлэх байр суурь амжилтыг дэмжсэн нэвтрүүлэг бэлтгэн хүргэдэг. Мөн сар бүр хувь хүний хөгжилд чиглэсэн уулзалт зохион байгуулдгаараа онцлогтой юм. Энэ удаагийн уулзалтаар бүсгүй та “Жудаг” брэндийн зангиагаар нөхрөө гоёхыг хүсвэл 96201432 дугаарын утсаар загвар зохион бүтээгчтэй холбогдон захиалгаа өгөөрэй. Уулзалт энэ  сарын 16-нд 14.00 цагаас Гэр бүлийн радиогийн байранд болно. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг 11461212 утсаар лавлаж болно.

nac

Эцэг эхчүүд зөвлөлдөнө

Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Гэр Бүл Хүүхэд Залуучуудын Хөгжлийн газраас санаачлан “Гэр бүл-хүүхдийн хүмүүжлийн анхдагч орчин” үндэсний зөвлөгөөнийг энэ сарын 15-нд зохион байгуулах гэж байна. Зөвлөгөөний зорилго нь Монгол бие хүний төлөвшилд гэрийн суурь хүмүүжил, эцэг эхийн үлгэр дууриал, үүрэг хариуцлагын эрхэм чанарын чухал болохыг тодорхойлж, элгэмсэг Монгол гэр бүлийн үнэт зүйлсийг бүтээх үндэсний санаачлагыг өрнүүлэхэд оршиж байна. Өнөөдөр Монгол улсын хүн ам 3 сая, өрхийн тоо 870 мянга гэж бүртгэгдсэнээс Монгол хүүхэд нийт хүн амын 38 хувийг эзэлж байна. Иймээс эцэг эхийн боловсрол мэдлэг, үүрэг хариуцлагыг нэмэгдүүлэх зорилгоор “Аав ээжийн ухаан, хайр ба Монгол хүүхдийн төлөвшил” үндэсний зөвлөгөөнийг зохион байгуулж байна. Тус зөвлөгөөнөөр Монгол хүүхдийн хөгжил, төлөвшлийн өнөөгийн байдал, төрөөс гэр бүл, хүүхдийн эрхийг дэмжиж буй бодлого, дэлхийн соёлт хүн төрөлхтний чиг хандлага, эцэг эхчүүд ураг удмын тасрашгүй хэлхээ, эх орны эзэд болсон үр хүүхдээ сурган хүмүүжүүлэх, бие хүн болгон төлөвшүүлэхэд өөрсдөө үлгэрлэн өвлүүлэх, түүнийг дагаад эцэг эхийн хүүхдээ хүмүүжүүлэх ур ухаан, мэдлэг чадвар, үүрэг хариуцлагад өөрчлөлт хийх шинэ хэрэгцээ бий болсон уу гэдэг дээр ярилцаж дүгнэлт хийх юм байна. Зөвлөгөөнд нийслэл, аймаг бүрийн төлөөлөл болох 800 гаруй эцэг эх оролцох ажээ. Төлөөллийг сонгохдоо жирийн эцэг эхээс гадна төв, орон нутагт ажиллаж байгаа гэр бүл, боловсрол, эрүүл мэндийн асуудал хариуцсан төрийн байгууллагын зарим удирдах албан тушаалтнуудын төлөөлөл оролцох юм байна. Зөвлөгөөн энэ сарын 15 нд төрийн ордны их танхимд болж, салбар зөвлөгөөн Монголын хүүхдийн ордонд болно.

Иргэний үүргээ биелүүлээрэй

Монголчууд бид эртнээс нүүж яваа айлыг өөдөөс нь угтан авч цайлдаг сайхан уламжлалтай. Таних танихгүй хэн ч байсан цай идээгээ бариад л очдог. Гэтэл өнөөдөр автобусны буудал, олон нийтийн газар, ер нь хаана ч гэсэн хэн нэгэнд таагүй зүйл тохиолдоод ухаангүй болсон байж мэднэ. Зөвхөн архин хүн л тасраад унасан байна гэж бодон хажуугаар нь хэнэггүй алхаад өнгөрөх нэгэн байхад босоорой гээд туслах хүн ч байна. Гэтэл ухаан алдаад унасан тэр хүн таны ойр дотны хүнч байж болно. Иймд иргэн хүнийхээ үүргийг ухамсарлан өөрөө тусалж чадахгүй гэхэд тусламжийн дугаарт холбогдож, эрүүл мэнд амь насыг нь хамгаалаарай. Хэрвээ тантай хаа нэгтэй хэн нэгэнд тусламж хэрэгтэй болсон бол заавал туслаарай. Ингэхдээ цагдаагийн газрын 102, түргэн тусламжийн 103, онцгой байдлын 105 дугаар луу холбогдоорой.

epa02099275 People walk on a crosswalk in Tokyo, Japan, 30 March 2010. The Japanese economy has been gradually recovering, and fears of a double dip have receded. But external demand can only do so much to right the economy. The question now is whether increased production can also boost employment and wages, which in turn would drive investment and consumer spending, Japanese financial newspaper Nikkei reported.  EPA/KIMIMASA MAYAMA

Үндэсний урлагийн их театраас хөдөлмөрийн баатар 3 төржээ

Үндэсний урлагийн их театр нь анх дан концертын бүтээл голлон тавьдаг байсан бол 80-аад оноос Монгол ардын урлагийн өв сангаас төдийгүй өөрийн болон Дэлхийн сонгодог нэрт уран бүтээлчдийн шилдэг туурвилыг тайзнаа хөрвүүлэн сэдэвчилсэн, түүхчилсэн бүтээл, ардын бүжгэн жүжиг, дуулалт бүжиг, орчин үеийн модерн бүжгэн жүжиг зэрэг томоохон бүтээл туурвидаг мэргэжлийн урлагийн байгууллага болжээ. Ардын урлагийн яндашгүй өв санг хамгаалж, орчин цагийн урлагт оруулсан хувь нэмрийг нь төр засгаас үнэлж “Хөдөлмөрийн гавьяаны улан тугийн одон”-оор шагнажээ. Тус театраас хөдөлмөрийн баатар 3, төрийн шагналтан 8, ардын жүжигчин 8, урлагийн гавьяат зүтгэлтэн 6, соёлын гавьяат зүтгэлтэн 2, улсын гавьяат жүжигчин 44, нийт уран бүтээлчдийн 50 гаруй хувь нь соёлын тэргүүний ажилтан цол тэмдгээр шагнагджээ. Үндэсний урлагийн их театрын уран бүтээлчид жил бүр гадаад оронд хагас болон бүрэн бүрэлдэхүүнээр тоглолт зохион байгуулж дэлхийн дахинд ардын урлагаа сурталчилж байна. Одоо тус чуулга нь 20 гаруй дуучин, үндэсний хөгжмийн их найрлын 70 орчим хөгжимчин, АЖ,ТШ Ц.Сэвжидийн нэрэмжит 50 гаруй бүжигчин, уран нугараач, уран сайхны удирдагч, багш нар, захиргаа, арын албан нийлсэн 200 гаруй ажиллагсадтай тусгай мэргэшсэн өндөр ур чадвар бүхий уран бүтээлчидтэй үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

Түргэн үйлчилгээний цэгт ил борлуулж байгаа хүнснээс татгалзаарай

Автобусны буудал, сургуулийн ойр орчимд байрлах түргэн үйлчилгээний цэгүүдэд хагас боловсруулсан хүнсний бүтээгдэхүүнийг худалдах нь ихэссэн. Тухайлбал амархан муудах чанасан өндөг, майонезтай бүтээгдэхүүн, хуушуур, хачиртай талх зэргийг ил задгай худалдаалж байна.Дээрх бүтээгдэхүүнүүд нь тусгайлсан хөргөгчинд 4 цаг л хадгалах ёстой гэнэ. Гэвч зориулалтын хөргүүрт хийлгүй борлуулж байгаа нь эрүүл ахуйн шаардлага хангахгүй байна. Ялангуяа бага насны хүүхдүүд ихэвчлэн худалдан авч байгаа нь ямар нэг халдварт авчнөөр өвчлөх, цаашлаад хоолны хордлого болох аюултайг мэргэжлийн хүмүүс анхааруулж байна. Иргэд аливаа хүнсний бүтээгдэхүүнийг худалдаж авахдаа баталгаатай газраас худалдан авах, үйлдвэрлэсэн он сар, өдөр, хэрэглэх хугацаа, хадгалалтын нөхцөл зэрргийг нягтлах, лаазалсан нөөшилсөн, хагас боловсруулсан хүнсний бүтээгдэхүүний бүрэн бүтэн байдлыг сайтар шалгаж авах хэрэгтэй. Ялангуяа өндөг, өндгөн бүтээгдэхүүн, майонез, кремтэй бялуу, жигнэмэгийг хөргөгч болон шаардлага хангасан газраас худалдан авч байгаарай.

100122
1296x728_What_the_Heck_is_a_Baby_Box

Бага насны хүүхдийн асаргааг чухалчлаарай

Хүүхэд эрүүл бойжих нэг нөхцөл нь түүнийг төрсөн цагаас эхлээд зөв асрах юм. Хүүхдийг хөхөөрөө зөв хооллохоос гадна, бие махбодийн онцлогт тааруулан халуун хүйтэн чийглэг зэрэг бичил орчны нөхцөл болон хувцаслалтыг тохируулж асаргааг зөв хийх нь чухал байдаг. Ялангуяа намрын өдрүүдэд халуун нартай ээдэг ч оройдоо сэрүүн болдог учраас бага насны хүүхдийнхээ хувцаслалтанд анхаарах хэрэгтэй юм. Юун түрүүнд хүүхдийн хувцас цаг агаарын байдал болон өөрийнх нь биед таарсан байх, мөн аль болох чийг татахгүй даавуун хувцас сонгож байгаарай. Мөн дараагийн нэг анхаарах зүйл нь хоол хүнсний хэрэглээ юм. Хүүхэддээ аль болох амин дэмээр баялаг, дархлааг нь дэмжсэн хоол хүнсийг өдөр тутамд өгч байхыг эмч мэргэжилтэнүүд зөвлөж байна. АНУ-д хийгдсэн судалгаагаар зарим хүнсний бүтээгдэхүүн нь хүүхдийн оюун ухааны хөгжил болон сурлагын амжилтанд ихээхэн нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогджээ. Эцэг эх та хүүхдээ эрүүл чийрэг, ухаалаг, амжилттай байлгахын тулд идэж буй хоол хүнсэнд нь онцгой анхаарал тавиарай.

Сургуулийн эргүүл хоёр ээлжээр ажиллана

2011 оноос эхлэн Монголын сурагчдын холбоо, цагдаагийн газартай хамтран нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулиуд дээр эргүүлийн ажлыг явуулж эхэлсэн. Эргүүлийг зохион байгуулснаар гарсан томоохон үр дүнгийн нэг нь сургуулийн орчинд үйлдэгдэх гэмт хэргийн гаралт буурсан тоо баримт юм. Өмнө нь дөрвөн эргүүл ажилладаг байсан бол энэ жилээс найман эргүүл хоёр ээлжээр ажиллаж эхэлжээ.  Тухайлбал өглөө долоон цагаас өдрийн 13 цаг 30 минут хүртэл эхний ээлж, харин хоёр дахь ээлж оройн 19 цаг хүртэл ажиллах юм байна. Эргүүлээр ажиллах эцэг эхчүүдэд, харъяа байгууллагынх нь зүгээс цалинтай өдрийн чөлөө өгдөг тул эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ аюулгүй байдлыг хангаж, хуваарьт өдрөө идэвхитэй оролцох хэрэгтэй юм.

content_zamteewer0325

5275 хүүхэд Хүүхэд харах үйлчилгээнд хамрагдаж байна

Энэ жил улсын хэмжээнд цэцэрлэгийн насны 241 мянган хүүхэд бий гэсэн судалгаа байна.  Гэвч тэдний 184 мянган л сургуулийн өмнөх боловсролыг эзэмших боломжтой. Харин улсын цэцэрлэгт оролгүй үлдсэн хүүхдүүдийн асуудлыг шийдэх зорилгоор 2015 онд Хүүхэд харах үйлчилгээний тухай хуулийг УИХ-ын чуулганаар баталсан. Тус хууль хэрэгжиж эхэлснээр улсын цэцэрлэгт орж чадаагүй багачууд сургуулийн өмнө боловсролыг эзэмших боломжтой болсон. Өнгөрсөн жил хүүхэд харах үйлчилгээнд 2-5 нас хүртлэх 5496 хүүхэд хамрагджээ. Энэхүү үйлчилгээ улсын цэцэрлэгт хамрагдаж чадаагүй үлдсэн бүх л хүүхдэд нээлттэй байдаг. Өнгөрсөн жил гэхэд 297 хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхэд уг үйлчилгээнд хамрагдаж, сургуулийн өмнөх боловсролыг эзэмшсэн байна. Энэ жилийн хувьд Сангийн сайд, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын хамтарсан тушаал гарч, хүүхдийн тооны хязгаарыг тогтоосон байна. Энэ оны эхний хагас жилийн гүйцэтгэлээр гэхэд 5275 хүүхэд хүүхэд харах үйлчилгээнд хамрагдсан байдаг. Түүнчлэн тус үйл ажиллагаатай холбогдуулан ГБХЗХГ-аас олон улсын байгууллагуудтай хамтран есөн дүүрэг, гурван аймагт хүүхэд харагч нарыг чадавхижуулах давтан сургалтыг зохион байгуулжээ. Сургалтанд 500 гаруй хүүхэд харагч хамрагдаж гэрчилгээ авсан байна.

Драмын театрынхан баруун аймгийг зорино

Улсын драмын эрдмийн театр байгуулагдсан цагаасаа эхлэн дэлхийн болоод Монголын зохиолчдын 400 гаруй сор бүтээлүүдийг тайзнаа тоглосон.  Нэг хэсэг театрыг зорих үзэгчдийн тоо буурсан хэдий ч урлагт хайртай үзэгчид эргэн иржээ. Өнгөрсөн жил гэхэд л зөвхөн сонгодог жүжгүүдийг 8000 гаруй үзэгчид үзэж сонирхсон байна. Жил бүр драмын театрын уран бүтээлчид дэлхийн болон Монголын зохиолчдын шинэ жүжгүүдийг зөвхөн Улаанбаатарын үзэгчдэд толилуулаад зогсохгүй хөдөө орон нутгийн үзэгчдэдээ хүргэхээр зорин ажиллаж байна. Тус уран бүтээлчид 2002 оноос хойш тасралтгүй хавар, намрын аялан тоглолтыг орон нутгийн үзэгчдэдээ зориулан бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ очин тогложээ. Энэ удаагийн намрын тоглолтоо Завхан, Хөвсгөл, Архангай аймгийн үзэгчдэд хүргэх гэж байна. Хавар, намрын аялан тоглолтыг орон нутгуудад хүргэж эхэлснээр үзэгчид ихээхэн хүлээлттэй байдаг болжээ. Энэ удаад дээрх амйгуудад сонсгодог, уянгын, хүүхдэд зориулсан  3 жүжүгээ  тоглохоор 30 гаруй хүний бүрэлдэхүүнтэй баг явах юм байна. 10 жилийн дараа ийнхүү уран бүтээлээ хүргэхээр театрын уран бүтээлчид энэ сарын 9-өөс орон нутгийг зорих гэж байна.

DHtvRfbUQAA6ZdA
zurchil

Хүнсний бүтээгдэхүүнийг ОО-д хадгалж байжээ

Улаанбаатар хотын ерөнхий менежерийн энэ оны 8-р сарын 25-ны өдрийн тушаалаар ил задгай талбайд зөвшөөрөлгүй худалдаа эрхэлж байгаа иргэдэд шалгалт хийжээ. Шалгалт 8-р сарын 28-ны өдрөөс эхэлж одоогоор нийт 22 цэг шалгагдаад байна. Задгай талбайд худалдаалж байгаа бүтээгдэхүүнийг ангилж үзвэл хүнсний ногоо, жимс жимсгэнэ, самар, тамхи зэргийг 311 иргэн худалдаалж байжээ. Шалгалт нийслэлийн зургаан дүүрэгт хийгдэж, олон зөрчил илэрсэн байна. Тухайлбал Чингэлтэй дүүргийн нутаг дэвсгэр буюу бөмбөгөр худалдааны төвийн ойр орчимд гар дээрээс ил задгай жимс хүнсний ногоо худалдаалдаг иргэд бараагаа нийтийн бие засах газарт хадгалж худалдаалж байсан нь илэрч олон нийтийг ихэд цочроосон. Мөн явган зорчигчийн талбай дээр худалдаа эрхэлдэг иргэдэд хориг тавьж, чөлөөлсөн байна. Худалдаа эрхэлж буй иргэдийн ихэнх нь гарал үүсэл нь тодорхойгүй, хадгалалтын горим зөрчсөн, нянгийн бохирдолтой түргэн муудах бүтээгдэхүүнийг борлуулж байсан байна. Иймд ил задгай хүнсний бүтээгдэхүүнийг худалдан авахгүй байхыг сонсогч танд анхааруулж байна.

Гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх хууль хэрэгжсэнээр гэмт хэргийн гаралт буурчээ

Гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртсөн эмэгтэй шүүх хурлаас гарч яваад нөхрийнхөө гарт амиа алдсан хэрэг, төрсөн эцэгтээ зодуулж хүнд бэртэл авсан бяцхан хүү, нөхөртөө зодуулсан эмэгтэйчүүд. Энэ бүхэн гэр бүлийн хүчирхийлэл. Тоочоод байвал гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртсөн хүмүүсийн тоо нэг хоёроор тогтохгүй. Гэвч гэр бүлийнхээ орчинд хүчирхийлэлд өртсөн хүмүүс тэр бүр цагдаад хандаад бусдад хэлээд байдаггүй. Энэ нь нэг талаар хүчирхийлэгчийг даврааж, дахин хүчирхийлэл хийхэд хүргэдэг байна. Гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх тухай хууль энэ оны 2-р сарын 1-ээс хэрэгжиж эхэлсэн. Тэгвэл шинэ хууль хэрэгжсэнээр энэ чиглэлийн гэм хэргийн гаралт тодорхой хэмжээгээр буурчээ. Гэр бүлийн хүрээнд үйлдэгдэж буй гэмт хэрэг оны эхний хагас жилийн байдлаар 405 бүртгэгдсэн нь өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 405 буюу 31 хэргээр буурсан тоо гарчээ. Гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх тухай хууль хэрэгжиж эхэлснээс хойш хүчирхийлэл үйлдсэн 1000 гаруй хүн баривчлагдсан байна. Гэр бүлийн хүчрхийлэлд өртсөн иргэдэд судалгаа хийхэд 405 хэрэгт 412 хүн өртсөнөөс 91 хувь нь эмэгтэйчүүд, 7,2 хувь нь хүүхэд, 1 хувь нь эрэгтэйчүүд байна. Хүчирхийлэл үйлдэгчдийг насны хувьд авч үзвэл 25-39 насныхан ихэнх хувийг эзэлж байжээ. Хамгийн анхаарал татаж буй зүйл нь гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэгчдийн 40 гаруй хувь нь дээд боловсролтой хүмүүс байна.

2396

Өдөрт 30-40 оюутан цагийн ажилд зуучлуулж байна

Монголын залуучуудын холбооны дэргэдэх “Залуучуудын Хөдөлмөрийн төв бирж”-д ажил олгогч байгууллагуудаас цагийн болон байнгын ажлын байрны захиалга ихэсчээ. Тус биржид өдөрт цагийн ажилд зуучлуулахаар 30-40 оюутан залуус бүртгүүлж байгаагаас 15-20 нь шууд цагийн ажилд зуучлагдаж байгаа аж. Өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд  “Залуучуудын Хөдөлмөрийн төв бирж” нь 40 мянга гаруй оюутан залуусыг ажилд зуучлан оруулсан байна. Мөн ажил олгогч 500 гаруй байгууллагатай гэрээгээр тогтмол ажиллаж иржээ. Одоогоор намрын ургац хураалтын ажил эхэлж байгаатай холбогдуулж тариа будаа, чацаргана хураалтанд оюутан залуучуудыг зуучилж байна. Мөн зөөгч, ачигч, эх бэлтгэгч, дизайнер, нягтлан, санхүүгийн чиглэлээр суралцдаг оюутан, балетын багш, англи хэлний багш, худалдагч, барилгын туслах, сурталчилгааны ажилтан, цонх угаагч зэрэг цагийн ажлууд байнга ирдэг ажээ.

Оюутнууд эрүүл мэндийн даатгалаа өөрсдөө төлнө

Монгол улсын 1,3 сая иргэний Эрүүл мэндийн даатгалыг төр хариуцдаг. Энэ нь жилдээ 12,1 тэрбум төгрөг болдог байна.  Нэг даатгуулагчийн сард төлөх шимтгэл 670 төгрөг, жилд 8040 төгрөг төлөгдөж байгаа юм. Хэдийгээр төр дааж байгаа нь тухайн зорилтот бүлгийн хувьд сайн хэрэг ч дээрх мөнгө дүн нь эрүүл мэндийн чанартай үйлчилгээ авахад харьцангуй бага юм. Өмнө нь оюутнуудын эрүүл мэндийн даатгалыг төрөөс хариуцдаг байсан бол шинэ хуулиар өөрсдөө хариуцахаар болсон. Оюутнууд эрүүл мэндийн даатгал төлөхдөө хөдөлмөр хөлсний доод хэмжээний нэг хувиас доошгүй байхаар өөрөө хариуцан шимтгэлээ төлөх юм. Ингэж даатгалдаа хамрагдсанаар эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг авах бүрэн боломжтой болж байгаа юм. Оюутнууд эрүүл мэндийн үйлчилгээ авахдаа аль ч аймаг орон нутгийн харъяалалтай байсан даатгалаараа үйлчилгээнд хамрагдах юм байна.

5086

Улсын хэмжээнд 1-р ангид 73000 хүүхэд элсэн орж байна

Ерөнхий боловсролын сургуулийн хичээлийн шинэ жилийн нээлт өнөөдөр 08.00 цагт орон даяар эхэллээ. Энэ жил 1-р ангид улсын хэмжээнд 73000 сурагч шинээр элсэн орж суралцаж байгаа нь өмнөх оноос 10 гаруй мянган хүүхдээр илүү байгаа ажээ. Өнөөдөр ерөнхий боловсролын сургуулийн хичээлийн шинэ жилийн нээлт болж байгаа бөгөөд их дээд сургуулийн нээлт ирэх даваа гаригт болно. Нийслэлийн хэмжээнд бүх хүүхдүүдийг нэг ээлжинд хамруулахын тулд шинээр 300 гаруй сургууль барих шаардлагатай гэсэн тоо байдаг байна. Сургууль хүрэлцдэггүйгээс зарим сургуульд хэт ачаалал үүсч нэг ангид 50-60 хүүхэд суралцах тохиолдол цөөнгүй. Тиймээс 2017-2018 оны хичээлийн жилд БЗД-ийн 21-р хороонд 127-р сургуулийг шинээр байгуулсан. Тус сургуульд  энэ хичээлийн жилд 1- ангийн 6  бүлэгт 200 гаруй сурагчид шинээр сургуулийн босго алхаж байна. Тус сургууль нь өнгөрсөн 4-р сард шинэ байрны нээлтээ хийж нийт 700 гаруй сурагчидтай эхэлж байсан бол энэ хичээлийн жилд 1000 гаруй сурагчидтай хичээллэж эхлэхнээ. Суурь боловсрол хамгийн чухал учраас багшлах боловсон хүчний хувьд нэлээд анхаарч мэргэжлийн ур чадвартай багш нараар байгаа бүрдүүлжээ. 1-р ангийн хүүхдүүдийн анги дүүргэлт 35-40 байгаа нь багш хүүхдүүдэд ачаалал өгөх нь бага юм. Сургуулийн босго алхаж байгаа бяцхан сурагчид болон багш нартаа хичээлийн шинэ жилийн баярын мэнд хүргэж сурлагын амжилт хүсье.

Өнөөдөр эх хэлний өдөр

9-р сарын 1-ийг эх хэлний өдөр болгох зарлигийг МУ-ын ерөнхийлөгч Х.Баттулга гаргалаа. Энэхүү зарлиг нь түүний бүх ард түмэнд хандан гаргаж байгаа анхны зарлиг юм. Хэл уствал улс устна гэдэг. Тэгвэл Монгол хэлээрээ зөв сайхан ярьж бичдэг хүн хэр олон билээ. Яг энэ үед энхүү зарлиг гарч байгаа нь нүдээ олсон тухай эрдэмтэн мэргэд талархан хүлээн авч байна. Тэгэхээр жил бүрийн 9-р сарын 1 Монгол хэлээрээ ярьж бичих, үр хүүхэддээ өвлүүлэх өдөдр гэдгийг санах сэрэх өдөр болж байна. “Үндэсний аюулгүй байдал, тусгаар тогтнолын баталгаа болсон язгуур соёл, өв уламжлал, төрт ёсны түүхээ дээдлэн хамгаалж, төрийн албан бичиг баримтыг хуульд нийцүүлэн хөтлөх, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр эх хэл, түүх соёлоо сурталчлах, иргэн бүрт төрөлх Монгол хэлээрээ зөв ярьж, зөв бичих бүх ард түмний хөдөлгөөн өрнүүлэх зорилготой жил бүрийн 9-р сарын 1-ийг “Эх хэлний өдөр” болголоо. Монгол улсын нийт ард иргэд, айл өрх, төрийн болон төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгж, бүх шатны сургалтын байгууллагууд “Эх хэлний өдөр”-ийг жил бүрийн энэ өдөр уламжлал болгон тэмдэглэж байхаар боллоо.

14090102

Сургуулийн орчимд эргүүл ажилласнаар осол гэмтэл буурчээ

Монголын сурагчдын холбоо, цагдаагийн газартай хамтран нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулиуд дээр эргүүлийн ажлыг явуулдаг болсоор багагүй хугацаа өнгөрсөн байна. Тэгвэл маргаашнаас буюу 9 сарын 1 нээс эхлэн бүх ЕБС-иуд хуваарын дагуу ажиллаж эхлэх нь.  Эргүүлийг зохион байгуулснаар гарсан томоохон үр дүнгийн нэг нь сургуулийн орчинд үйлдэгдэх гэмт хэргийн гаралт буурсан тоо баримт юм. Тиймээс хөтөлбөр энэ жил ч мөн үргэлжилж эцэг эхчүүд сургуулиас гаргасан хуваарийн дагуу өглөөний 07 цагаас оройн 19 цаг хүртэл ажиллах  ажээ. Эргүүлээр ажиллах эцэг эхчүүдэд, харъяа байгууллагынх нь зүгээс цалинтай өдрийн чөлөө өгдөг тул эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ аюулгүй байдлыг хангаж, хуваарьт өдрөө идэвхитэй оролцох хэрэгтэй юм. Маргаашнаас эхлэн эргүүлүүд ажиллаж эхлэнэ.  Сургуулийн захиргаа нь бүтэн жилийн эргүүлийн ажлын төлөвлөгөө, хуваарийг  гаргах тул эцэг эх та хариуцлагатай ажиллаарай. Эргүүлд гарч буй хүмүүст сургуулийн нийгмийн ажилтан заавар зөвлөгөө өгнө. Харин эцэг эхчүүд хэрхэн эргүүл хийж буйг  Монголын сурагчдын холбоо хяналт тавин ажиллах нь ээ. Сургууль орчмын замаар хүүхдийг аюулгүй зорчуулахад эцэг эх та маш том үүргийг гүйцэтгэнэ. Таны хичээл зүтгэл зам тээврийн осол бууруулахад чухал нөлөөг үзүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.

Зүүн эргэхийг хориглосон шийдвэрийг цуцаллаа

Өнөөдөр хотын дарга С.Батболд авто замын түгжрэлийг бууруулах ажлын хэсгийнхэнтэй уулзалт хийлээ. Баруун дөрвөн замаас зүүн дөрвөн зам хүртлэх долоон уулзварт зүүн эргэхийг хориглосон шийдвэрийг цуцлах чиглэлийг хотын дарга холбогдох хүмүүст үүрэг болголоо. Хотын дарга хэлэхдээ өнгөрсөн хугацаанд авто замын түгжрэлийг бууруулах чиглэлд нийслэлийн зүгээс олон ажил хийсэн. Үүний нэг нь өнгөрсөн 14 хоногт хэрэгжүүлсэн зүүн эргэхийг хориглосон буюу 7 уулзварыг чөлөөлсөн нь замын хөдөлгөөний ачааллыг бууруулах зорилгодоо хүрч чадсангүй гэж үзэж байна. Иймд замын хөдөлгөөнийг 9-р сарын 1-ний 06:00 цагаас эхлэн хэвийн хөдөлгөөнд оруулах чиглэл өгч байна. Иргэдийн дасал болсон хөдөлгөөний чиглэлийг өөрчлөхдөө бид олон нийтийн саналыг сонсох ёстой. Олон нийт энэ өөрчлөлт үр дүн багатай байна гэсэн үнэлэлт дүгнэлт өгсөн гэлээ.

177123-08012016-1452224021-290908536-1

Мөрөөдлөөр үйлчлүүлж мөрөөдөлдөө хүрээрэй

Ном бол ертөнцийг харах цонх гэж бид ярьдаг. Тэгвэл  номтой нөхөрлөсөн хүүхэд аливаад ухаалаг, тайвнаар хандах зөв хүмүүжлийг олж авдаг сайн талтай. Зах зээлийн шилжилтийн үед ном унших, хүүхдийг номонд дурлуулах тухай монголчуудын ихэнх нь мартсан гэхэд хилсдэхгүй. Харин хүүхдийн үндэсний номын сан ороо бусгаа энэ өдрүүдэд ч үйл ажиллагаагаа тасралтгүй явуулсаар ирсэн байна. Өнөөдөр тус номын сан нь  6 уншлагын танхимтай. Тэдгээрээс “Мөрөөдөл” танхимаар хүүхдүүд хамгийн их үйлчлүүлдэг. Тус танхим нь 4-9р ангийн хүүхдүүдэд зориулагдсан ном сурах бичгээр үйлчилдэг байна. Мөрөөдөл танхимын нийт номын 80-90 хувийг уран зохиолын ном эзэлдэг бол үлдсэнийг нь танин мэдэхүй, байгаль нийгэм, дунд сургуулийн сурах бичиг эзэлдэг ажээ. Уншлагын танхимд ирж үйлчлүүлэхээс гадна гэрээр ном олгодог нь хүүхдүүдэд маш их таалагддаг байна. Ялангуяа зуныхаа амралтаар хүүхдүүд гэрээр ном унших нь их аж. Тус уншлагын танхим нь нийт 12 мянга гаруй номтой. Ихэнх ном ердөө таваас арав ширхэг байдаг учраас хүүхдүүдэд хангалттай хүрэлцдэг байна. Таны хүүхэд ердөө 2000 төгрөгөөр ном унших эрхийн үнэмлэх нээлгээд бүтэн жилийн туршид үйлчлүүлэх боломжтой юм. Хичээлийн шинэ жил эхэлж байгаа учраас багш нар, сурагчдаа  зохион байгуулж,  ангиаараа ирж номтой нөхөрлөж болох нь.

Эмийн зохисгүй хэрэглээ эдийн засагт ч эрүүл мэндэд ч ихээхэн хохирол учруулдаг.

Та эмчийн бичиггүйгээр эмийн сангаас эм худалдан авдаг уу? Энэ бол яавч өөрийн биеийг эрүүл саруул байлгаж байгаа хэрэг биш юм. Эрүүл зөв амьдрахын тулд ажил амралт хооллолт гэсэн зөв хэвшлүүдийг амьдралдаа бид бий болгох хэрэгтэй байдаг. Эрүүл мэндийн талаар дэлхий нийтэд баримталдаг  бодлого нь дан ганц өвчнийг эмчлэхэд бус иргэн бүрт эрүүл мэндийн боловсролыг эзэмшүүлж, зөв аж төрөх ёсыг хэвшүүлэхэд чиглэж байна. Иймд эрүүл мэндийн боловсрол эзэмшүүлэх үйл ажиллагаа сайн байснаар эрүүл мэнд, экологи, боловсролын асуудлаар төр, засгаас авч хэрэгжүүлж буй бусад арга хэмжээ амжилттайгаар үр дүндээ  хүрэх юм.

277_61323_1581496

Хүүхдийн автобусанд шалгалт хийлээ

Нийслэлийн боловсролын газар, авто тээврийн үндэсний төв, замын цагдаагийн газар хамтран сургуулийн хүүхдүүдийн зорчих автобусанд шалгалт хийлээ. Шалгалтанд  58 сургуулийн 130 гаруй автобус  хамрагдсан байна. Шалгалтын зорилго нь  хүүхэд тээвэрлэж байгаа тээврийн хэрэгсэлийн бүрэн бүтэн байдал, хүүхдийг аюулгүй тээвэрлэхэд ямар нэгэн зөрчилгүй байхад оршиж байна.  Шалгалтаар хүүхэд тээвэрлэж байгаа автобусуудад зөрчлүүд илэрсэн байна. Хүүхдийг тээвэрлэж байгаа автобус нь тодорхой стандарттай байхаар заажээ. Хүүхдийг тээвэрлэлтийн нөхцөл, техникийн шаардлага хангасан автобусаар тав тухтай, аюул, осолгүй тээвэрлэх шаардлагыг тогтоох зорилгоор “Хүүхэд тээвэрлэх автобус, үйлчилгээнд тавигдах шаардлага” стандартыг боловсруулжээ. Стандартад хүүхдийн автобус нь 10-аас дээш жилийн насжилттай, зүүн гар талдаа жолооны хүрдтэй, хүүхдийг баруун гар талруугаа буулгаж суулгах нөхцөлийг хангасан, шар өнгөтэй, суудал бүр нь хамгаалалтын бүстэй, жолооч нь тухайн ангилалын, мэргэшсэн жолооч байхаар заажээ.

Бага ангийн сурагчид сурах бичгээ үнэгүй хэрэглэнэ

Хичээлийн шинэ жил эхлэхэд хэдхэн хоног үлдээд байгаа энэ өдрүүдэд  хүүхдийнхээ хичээлийн бэлтгэлийг базааж буй эцэг эхчүүддээ нэгэн таатай мэдээллийг хүргэе. Бага ангид сурдаг хүүхэдтэй аав ээжүүдийн хувьд энэ жил сурах бичиг худалдаж авах шаардлагагүй болоод байна. Учир нь бага ангийн сурах бичгийг төрөөс 100 хувь үнэгүй олгож байгаа. 1-5-р ангийн сурагчид сурах бичгийг үнэгүй хэрэглэх ажээ. Харин дунд, ахлах ангийн сурах бичгийг амьдралын баталгаажих түвшин доогуур, хагас болон бүтэн өнчин хүүхдүүдэд 40 хувийн хөнгөлөлттэй хэрэглүүлэх юм байна. Түүнчлэн өмнөх жилүүдэд сурах бичгийг багш, сурагчид зэрэг хэрэглэдэг байсан бол энэ жилээс багш хичээлдээ сурах бичгээ хэрхэн ашиглах тухай зөвлөмж ном хэвлэхээр болсон байна.

21175296_1468091863277685_1325882758_n

20- р зууны Монголын түүх, соёлын зарим асуудлаар эрдэмтэд хэлэлцлээ

Монгол туургатны уугуул газар бол хүн төрөлхтний эртний өлгий нутгуудын нэг билээ. 800000 жилийн тэртээгээс Монгол газар  хүн тасралтгүй нутаглан аж төрсөөр ирсэн. 2000 гаруй жилийн өмнө Ази тивд нүүдэлчдийн анхны төр улсыг байгуулсан түүхтэй. Монголчуудын өвөг дээдэс олон мянган жилийн турш нутаг усаа эзэмдэн идээшихдээ өөрийн түүх соёлоо бүтээж, хойч үедээ уламжлуулан залгаж хөгжүүлсээр ирсэн ард түмэн. Тэгвэл энэ түүхэн цаг хугацаатай холбогдуулан олон улсын Монгол судлалын холбоо, Япон улсын Акитагийн олон улсын их сургууль хамтран “20-р зууны Монголын түүх, соёлын зарим асуудал” олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурлыг өнөөдөр зохион байгуулж байна. Хурлыг нээж Олон улсын Монгол судлалын холбооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, ШУА-ийн түүх археологийн хүрээлэнгийн захирал Чулуун үг хэлсэн юм. Хуралд Монгол, Япон, ӨМӨЗО-ны эрдэмтэн судлаачид илтгэл хэлэлцүүлж оролцож байна. Олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд 20 орчим эрдэмтэн судлаачид оролцож Монголын түүх соёлын талаар илтгэл хэлэлцүүлжээ. Маргааш хуралд оролцсон эрдэмтэд олон улсын Монгол судлалын холбоогоор зочилж, Улаанбаатар хотын түүх, соёлын дурсгалт газруудтай танилцах ажээ

ЕБС-ийн хичээлийн шинэ жилийн нээлт хойшлоогүй

Энэ жилийн 9-р сарын 1 баасан гарагт тохиож байна. Тиймээс 2017-2018 оны хичээлийн шинэ жилийн нээлтийг хойшлуулсан гэх мэдээлэл гараад байсан. БСШУЯ-аас өгсөн мэдээллээр ерөнхий боловсролын сургууль болон цэцэрлэгийн хичээлийн нээлт 9-р сарын 1-нд болно. Дунд сургуулийн сурагч нарт тухайн өдөр “Эх хэлээ дээдэлье” сэдвээр багш нар нь хичээл заана. Харин их дээд сургуулийн хичээлийн шинэ жилийн нээлтийг 9-р сарын 4-ний өдрийг хүртэл хойшлуулжээ. Энэ нь нийслэлийн авто машины ачаалал, түгжрэлийг бууруулах зорилгоор нийслэлийн засаг даргын ирүүлсэн хүсэлтийн дагуу БСШУЯ имй шийдвэр гаргажээ.

14090102

Өрхийн эрүүл мэндийн төвдөө хандаарай

Иргэдэд анхан шатны эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлэх Эрүүл мэндийн төвүүд урьдчилан сэргийлэх үзлэгээс гадна Үндэсний эрүүл мэндийн хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж сургалтуудыг хүргэдэг байна. Өрхийн эрүүл мэндийн төвүүдийн тасралтгүй хүргэдэг сургалт бол Эх хүүхдийн эрүүл мэндтэй холбоотой 8 цуврал хичээл юм. Үүнийг 7 хоног тутам хийдэг байна. Мөн Артерийн даралт, чихрийн шижинг яаж хянах болон хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн асран хамгаалагч нарт зориулсан сургалтуудыг ч хийдэг ажээ. Та эрүүл мэндийн талаар мэдэхийг хүссэн бүх төрлийн мэдээллийг ӨЭМТөвөөс авах боломжтой юм

Зам тээврийн ослоос та өөрийгөө болон үр хүүхдээ сэргийлж чадна

Тун удахгүй сургууль эхэлж, хөдөө гадаа амарч аялагсад хотод төвлөрснөөр авто замын хөдөлгөөний нягтаршилт эхэлнэ. Авто замын осол гэмтэл сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдэж байна. Энэ нь нэг талаасаа автомашины тоо, хөдөлгөөний нягтрал нэмэгдсэн, замын чанарын шаардлага хангалтгүй байгаа зэрэгтэй холбоотой юм. Гэсэн хэдий ч нөгөө талаас замын хөдөлгөөнд оролцож буй тээврийн хэрэгслийн жолооч, тээврийн хэрэгслээр зорчигч болон явган зорчигчдын хөдөлгөөнд оролцох мэдлэг, соёлтой салшгүй билээ. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын 2011 оны судалгаагаар Монгол улсын хүн амын нас баралтын тэргүүлэх 5 шалтгааны 3-т буюу 13%-ыг осол гэмтэл эзэлж байна. Замын хөдөлгөөнд оролцогчид нь Замын хөдөлгөөний дүрэмд заагдсан хөдөлгөөний журмуудыг мөрдөж, зам, уулзвар, гарцуудын орчим тавигдсан тэмдэг, тэмдэглэл, гэрлэн дохио хаалт, хашилт зэрэг хөдөлгөөн зохицуулах техник хэрэгслүүдийн заалт, шаардлагуудыг заавал биелүүлэх ёстой гэдгийг хүүхэд багачууддаа сайтар анхааруулах нь зүйтэй байна.

Туслах цэс
by